Công thức tính năng suất là tài liệu vô cùng hữu ích giúp các bạn học sinh nhanh chóng nắm được công thức trọng tâm để biết cách vận dụng vào giải bài tập Địa lí.
Cách tính năng suất bao gồm: tính năng suất lúa, công thức tính năng suất cây trồng, tính năng suất lao động. Việc tính năng suất có ý nghĩa quan trọng đối với chính sách phát triển và đời sống xã hội của các quốc gia. Năng suất càng cao dẫn đến sản lượng tăng, từ đó làm tăng nhu cầu về lao động. Qua công thức tính năng suất dưới đây sẽ giúp các bạn củng cố kiến thức để nhanh chóng biết cách tính năng suất. Bên cạnh đó các bạn tham khảo thêm tài liệu cách tính mật độ dân số.
I. Năng suất là gì?
Năng suất trong kinh tế là cách để đo lường hiệu suất của việc sử dụng các nguồn lực như lao động, vốn, và các tài nguyên khác.
Năng suất lao động có thể được phân tích chi tiết theo từng ngành để theo dõi sự phát triển của người lao động cũng như mức thu nhập, và cải tiến công nghệ. Do đó, tăng khả năng sản xuất ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận của doanh nghiệp và lợi ích của cổ đông.
Tại cấp độ doanh nghiệp, năng suất là thước đo hiệu suất của quá trình sản xuất bằng cách so sánh số sản phẩm hoặc doanh thu thuần mà công ty được tạo ra với số giờ lao động của nhân viên.
II. Cách tính năng suất lúa
Công thức: Năng suất lúa = Sản lượng /Diện tích
– Lưu ý: Đổi đơn vị theo đề bắt tính toán.
– 1 tấn = 10 tạ = 1000kg
Công thức tính chỉ tiêu năng suất lúa bình quân một hécta trong năm trên toàn bộ diện tích canh tác hai vụ là (công thức I):
Hoặc có thể dùng công thức sau đây (công thức II).
Công thức II là biến dạng của công thức I.
Trong công tác thực tế, dùng công thức II có thuận lợi hơn. Vì rằng: một là, sau vụ chiêm đã được mức phấn đấu của vụ mùa; hai là nếu chưa tính được năng suất bình quân một hécta vụ chiêm (hoặc vụ mùa) trên diện tích canh tác 2 vụ lúa trong năm, thì có thể tạm thời lấy năng suất bình quân một hécta vụ chiêm (hoặc vụ mùa) trên toàn bộ diện tích gieo trồng lúa của vụ đó để tính. Muốn tính đúng theo công thức này, khi tiến hành điều tra thống kê năng suất lúa vụ chiêm và lúa vụ mùa, ngoài việc điều tra năng suất lúa bình quân chung, cần chú ý điều tra năng suất riêng của chân ruộng hai vụ, vẫn xác định diện tích canh tác thực tế đã cấy hai vụ lúa trong năm để tính tỷ trọng của diện tích này chiếm trong toàn bộ diện tịch canh tác có cấy vụ lúa trong năm và tính mức tăng giảm của diện tích này so với diện tích canh tác cấy 2 vụ lúa của các năm trước. Như vậy mới có có sở để đánh giá đúng thành tích thâm canh tăng năng suất đồng thời tăng diện tích hoặc bảo đảm không sụt diện tích co với các năm trước.
Trên diện tích ruộng cấy hai vụ lúa, nếu có làm thêm vụ thu (thành 3 vụ lúa) thì sản lượng lúa vụ thu cũng được tính thêm vào năng suất ruộng hai vụ lúa. Cách tính như sau:
– Trong công thức I: Năng suất bình quân một hécta trong năm trên toàn bộ diện tích canh tác hai vụ lúa trong năm = Sản lượng vụ chiêm trên diện tích canh tác hai vụ lúa cộng với (+) sản lượng vụ mùa trên diện tích canh tác ba vụ lúa, chia cho (:) toàn bộ diện tích canh tác 2 vụ lúa trong năm.
– Trong công thức II: Năng suất bình quân một hécta trong năm trên diện tích canh tác hai vụ lúa trong năm = Năng suất bình quân một hécta vụ chiêm trên diện tích canh tác hai vụ lúa cộng với (+) Năng suất bình quân một hécta vụ mùa trên diện tích canh tác hai vụ lúa cộng với (+) sản lượng lúa vụ thu tính bình quân cho một hécta diện tích canh tác hai vụ lúa.
Chỉ tiêu “sản lượng lúa vụ thu tính bình quân cho một hécta diện tích canh tác 2 vụ lúa” tính bằng cách lấy sản lượng lúa vụ thu chia (:) toàn bộ diện tích canh tác hai vụ lúa. Chỉ những diện tích nào thực tế có cấy 3 vụ lúa trong năm thì mới lấy thêm phần sản lượng vụ thu để tính. Trong điều kiện hiện nay, việc cấy 3 vụ lúa trong năm trên cùng một diện tích bị hạn chế. Những nơi nào có cấy 3 vụ lúa thì tính năng suất chung trên diện tích ruộng cấy hai vụ lúa theo cách như trên đồng thời cố gắng tính thêm năng suất riêng diện tích ruộng cấy 3 vụ lúa trong năm để quan sát và có cơ sở đánh giá đúng hiệu quả kinh tế của việc cấy 3 vụ lúa trong năm trên cùng một diện tích. Cách tính như sau:
Năng suất bình quân một hécta trong năm trên diện tích canh tác 3 vụ lúa trong năm = Năng suất bình quân một hécta vụ chiêm (+) Năng suất bình quân hécta vụ thu (+) Năng suất bình quân một hécta diện tích canh tác vụ mùa. Các số liệu về năng suất trên đây đều phải là năng suất bình quân một hécta trên diện tích thực tế có cấy 3 vụ lúa trong năm, không được dùng số liệu về năng suất bình quân chung của vụ chiêm, của vụ mùa hoặc của ruộng chỉ cấy 2 vụ lúa để tính.
Để có cơ sở tính đúng năng suất lúa theo các công thức trên đây, hàng năm cần kết hợp với điều tra kết thúc gieo cấy vụ mùa là vụ lúa cuối cùng trong năm mà xác định diện tích thực tế có cấy hai vụ lúa trong năm và diện tích thực tế có cấy 3 vụ lúa trong năm.
II. Công thức tính năng suất lao động
Năng suất lao động là chỉ tiêu phản ánh hiệu suất làm việc của lao động, thường đo bằng tổng sản phẩm trong nước tính bình quân một lao động trong thời kỳ tham chiếu, thường là một năm lịch.
Năng suất lao động xã hội (VND/lao động)
=
Tổng sản phẩm trong nước (GDP)
Tổng số người làm việc bình quân