Một trong những đặc điểm khiến SEN không khỏi tò mò về đôi mắt sắc sảo của loài mèo chính là sự thay đổi kích thước đồng tử, đặc biệt khi chúng giãn to bất thường. Việc đồng tử mèo giãn to có thể chỉ đơn giản là phản ứng sinh lý bình thường, nhưng trong nhiều trường hợp, đây cũng là dấu hiệu cảnh báo về tình trạng sức khỏe. Bài viết dưới đây của Bệnh viện thú y Tropicpet sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về hiện tượng này, nguyên nhân, mức độ nguy hiểm khi đồng tử mèo giãn to và những sự thật thú vị về đôi mắt loài mèo.
Đồng tử mèo là gì?
Đồng tử mèo là phần màu đen ở trung tâm của mắt, cho phép ánh sáng đi vào võng mạc. Nhờ có khả năng co giãn linh hoạt để điều chỉnh lượng ánh sáng, đồng tử sẽ giúp mèo nhìn rõ trong nhiều điều kiện môi trường khác nhau. Tuy nhiên, điểm đặc biệt là đồng tử của mèo có hình khe dọc thay vì dạng tròn, giúp chúng kiểm soát ánh sáng tốt hơn và thích nghi nhanh khi di chuyển từ nơi sáng ra nơi tối.
Đồng tử còn đóng vai trò quan trọng trong hành vi và cảm xúc của mèo. Khi đồng tử giãn to, không chỉ là phản ứng với ánh sáng mà còn phản ánh trạng thái tâm lý của mèo, bao hàm cả tích cực lẫn tiêu cực. Vì thế, việc quan sát đồng tử là một trong những cách giúp chủ nuôi hiểu rõ hơn về tình trạng thể chất và tinh thần của mèo.
Vì sao đồng tử mèo giãn to?
SEN cần biết rõ những nguyên nhân khiến đồng tử mèo giãn to dưới đây, từ đó phân biệt rõ đâu là hiện tượng sinh lý tự nhiên, đâu là dấu hiệu của những vấn đề sức khoẻ, tâm lý bất thường và có cách xử lý cho phù hợp:
Do mèo di chuyển trong bóng tối
Lý do phổ biến nhất khiến đồng tử mèo giãn to là khi chúng ở trong môi trường thiếu ánh sáng. Nhờ khả năng điều chỉnh đồng tử, mắt mèo có thể hấp thụ tối đa lượng ánh sáng, kết hợp với lớp tế bào đặc biệt ở võng mạc giúp chúng nhìn rõ ràng ngay cả trong điều kiện ánh sáng yếu. Đây là lý do mèo có khả năng nhìn rõ vào ban đêm vượt trội hơn hẳn so với con người, phục vụ cho quá trình di chuyển và săn bắt mồi của chúng khi còn sống trong môi trường hoang dã.
Do mèo bị kích động mạnh
Cảm xúc có ảnh hưởng trực tiếp đến sự giãn nở của đồng tử mèo. Khi mèo hứng thú, phấn khích, vui vẻ hoặc trong trạng thái căng thẳng, sợ hãi, đồng tử đều có thể giãn to. Ví dụ, khi bạn chơi đùa cùng mèo, quan sát kỹ sẽ thấy đồng tử của chúng giãn rộng ra như một phản ứng tích cực. Ngược lại, khi mèo gặp mối đe dọa, sợ hãi hoặc đang tức giận, đồng tử giãn kết hợp cùng những ngôn ngữ cơ thể khác như xù lông, gầm gừ, gập tai để cảnh báo.
☞ Xem thêm: Ngôn ngữ của mèo: Mách SEN cách giao tiếp với “hoàng thượng”
Do mèo tò mò hoặc đang rình bắt con mồi
Trong trạng thái tập trung cao độ, đặc biệt khi rình bắt con mồi, mèo thường giãn đồng tử để mở rộng tầm nhìn, quan sát mục tiêu rõ hơn và chuẩn bị cho hành động tấn công. Đây là bản năng sinh tồn được hình thành trong quá trình tiến hóa của loài mèo. Ngay cả mèo nhà cũng thể hiện đặc điểm này khi chúng chơi đồ chơi mô phỏng con mồi hoặc quan sát chim, côn trùng qua cửa sổ.
Do mèo phản ứng với cỏ bạc hà mèo
Cỏ bạc hà mèo có tác động mạnh đến hệ thần kinh của mèo, khiến chúng hưng phấn, vui vẻ hoặc trở nên hiếu động bất thường. Một trong những biểu hiện dễ thấy khi mèo tiếp xúc với loại thảo dược này là đồng tử giãn to. Đây là phản ứng bình thường, nhưng cũng cho thấy sự ảnh hưởng của các chất kích thích tự nhiên lên hệ thần kinh và giác quan của mèo.
☞ Xem thêm: Cỏ bạc hà mèo là gì? Công dụng và cách sử dụng cỏ bạc hà mèo
Đồng tử mèo giãn to có nguy hiểm không?
Việc đồng tử giãn to không phải lúc nào cũng nguy hiểm, bởi phần lớn đây chỉ là phản ứng sinh lý bình thường. Tuy nhiên, nếu đồng tử giãn rộng liên tục và đi kèm những dấu hiệu bất thường, điều này có thể là dấu hiệu cảnh báo về bệnh lý nghiêm trọng ở mắt hoặc hệ thần kinh. Một số tình trạng cần đặc biệt lưu ý bao gồm đồng tử giãn không đều giữa hai mắt, đồng tử giãn nhưng không co lại khi có ánh sáng chiếu vào, đồng tử giãn kèm hiện tượng mắt đỏ, sưng tấy, chảy dịch hoặc đổi màu giác mạc.
Những dấu hiệu này có thể liên quan đến bệnh tăng nhãn áp, viêm màng bồ đào, tổn thương thần kinh thị giác, thậm chí u não hoặc bệnh truyền nhiễm ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương. Khi phát hiện những biểu hiện bất thường, chủ nuôi nên nhanh chóng đưa mèo đến bác sĩ thú y để được kiểm tra chuyên sâu, bởi việc chậm trễ có thể gây tổn thương vĩnh viễn cho thị giác của mèo.
Vài sự thật thú vị về đôi mắt của loài mèo
Bên cạnh hiện tượng đồng tử mèo giãn to và thu nhỏ một cách tự động, đôi mắt của loài mèo còn ẩn giấu nhiều bí mật hay ho mà không phải SEN nào cũng biết:
Mắt mèo đổi màu khi chúng lớn lên
Mèo con khi mới sinh thường có đôi mắt màu xanh lam, nhưng khi lớn dần, màu mắt sẽ thay đổi tùy thuộc vào yếu tố di truyền. Quá trình này diễn ra khi sắc tố melanin trong mống mắt bắt đầu phát triển và định hình màu mắt thực sự của mèo. Tuy nhiên ở một số cá thể mèo lông trắng hoặc có nhiều mảng trắng thì chúng có thể giữ màu mắt xanh lam trong suốt cuộc đời, hoặc cũng có trường hợp mèo sở hữu 2 màu mắt khác nhau nếu mắc phải tình trạng loạn sắc tố mống mắt.
☞ Xem thêm: Giải mã bí ẩn: Tại sao mắt mèo lại đổi màu khi chúng lớn lên?
Mèo có thể nhìn rất rõ trong bóng tối
Khả năng nhìn ban đêm của mèo gấp nhiều lần con người. Nhờ cấu trúc võng mạc đặc biệt và lớp phản quang tapetum lucidum, ánh sáng đi vào mắt được phản xạ nhiều lần, giúp mèo nhìn thấy rõ ngay cả trong môi trường chỉ có ánh sáng mờ ảo. Đây là lý do khiến loài mèo là những thợ săn đêm tài ba.
Mèo bị mù màu
Trái ngược với con người có thể phân biệt màu sắc nhờ hệ thống thị giác phát triển, loài mèo lại không nhìn thấy đầy đủ các dải màu. Thay vào đó, chúng chủ yếu phân biệt được màu xanh lá và xanh dương, nhưng khó nhận biết màu đỏ hoặc các gam màu tương tự. Tuy nhiên, thị giác của mèo lại cực kỳ nhạy bén với chuyển động, giúp chúng dễ dàng phát hiện con mồi mặc dù không phân biệt tốt các màu sắc.
Đồng tử mèo có dạng khe dọc
Khác với đồng tử tròn của con người hay nhiều loài động vật khác có dạng hình lỗ tròn, đồng tử mèo lại có dạng khe dọc. Cấu trúc này cho phép chúng kiểm soát ánh sáng đi vào mắt chính xác hơn, đồng thời hỗ trợ khả năng tập trung vào mục tiêu khi săn mồi. Đây cũng chính là đặc điểm khiến đôi mắt mèo trở nên bí ẩn và thu hút đến kỳ lạ.
☞ Xem thêm: Mách SEN 8 nguyên nhân làm mèo bị mù và cách chăm sóc
Có thể thấy, đồng tử mèo giãn to có thể chỉ là phản ứng bình thường trước ánh sáng hoặc cảm xúc, nhưng cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo về bệnh lý nghiêm trọng. Hy vọng những thông tin trong bài viết trên đây của Tropicpet không chỉ giúp bạn hiểu rõ về thị giác của mèo để chăm sóc sức khỏe cho chúng tốt hơn mà còn mở ra những điều thú vị về loài mèo để SEN khám phá.
Nếu bạn muốn nhận thêm tư vấn từ các chuyên gia về cách nuôi dưỡng thú cưng hoặc đang tìm kiếm một địa chỉ thú y uy tín tại Hà Nội để gửi gắm sức khoẻ mèo cưng nhà mình thì đừng ngần ngại đưa các bé đến chi nhánh Tropicpet gần nhất nhé. Đội ngũ bác sĩ và nhân viên chuyên nghiệp, tận tình của chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ SEN hết mình để hành trình nuôi dưỡng và đồng hành cùng những người bạn bốn chân của bạn trở nên nhẹ nhàng và đơn giản hơn.