Cảnh này không có trong phim, nhưng trong sách, Snape đặt một chướng ngại vật trước viên đá. Chướng ngại vật gồm những ngọn lửa đen chặn đường đi tới, lửa tím chặn đường quay lại, và 7 chai có hình dạng khác nhau xếp thành một hàng: Hai chai đựng rượu nho gai, ba chai đựng thuốc độc, một chai cho phép người uống đi xuyên qua ngọn lửa đen bảo vệ viên đá, và một chai cho phép người đó đi ngược lại qua ngọn lửa tím và rút lui. Có một bài thơ ngắn vui nhộn phải giải mới biết chai nào là chai nào. Bài thơ như sau:
Nguy hiểm ở trước mặt, an toàn ở phía sau,
Hai trong số chúng tôi sẽ giúp bạn, bất kể bạn chọn cái nào,
Một trong bảy chúng tôi sẽ cho phép bạn tiến lên,
Một chai khác sẽ đưa người uống trở lại,
Hai trong số chúng tôi chỉ chứa rượu nho gai,
Ba trong số chúng tôi là sát thủ, đang ẩn nấp trong hàng.
Hãy chọn, trừ khi bạn muốn ở đây mãi mãi,
Để giúp bạn lựa chọn, chúng tôi đưa ra bốn manh mối này:
Đầu tiên, cho dù thuốc độc cố gắng giấu mình khéo léo thế nào
Bạn sẽ luôn tìm thấy một số ở bên trái rượu nho gai;
Thứ hai, những chai ở hai đầu khác nhau,
Nhưng nếu bạn muốn tiến lên, cả hai đều không phải là bạn;
Thứ ba, như bạn thấy rõ ràng, tất cả đều có kích thước khác nhau,
Không có chai nào nhỏ nhất hay lớn nhất chứa cái chết bên trong;
Thứ tư, chai thứ hai từ bên trái và chai thứ hai từ bên phải
Là sinh đôi khi bạn nếm thử, mặc dù nhìn khác nhau lúc đầu.
Trước khi nói về lý do tại sao bài toán này không thể giải được, mình chỉ muốn nói rằng Snape đang gian lận ở đây. Ông ta nói sẽ đưa ra bốn manh mối, nhưng một trong số đó chỉ là cách diễn đạt khác của cùng một thông tin. Manh mối thứ hai nói rằng trong khi hai chai ở hai đầu khác nhau, thì hai chai kế bên chúng đều không phải là bạn. Vậy là Snape đã tiết lộ vị trí của hai trong ba chai thuốc độc. Thật tốt bụng quá nhỉ. Tuy nhiên, điều không tốt bụng là manh mối cuối cùng nói rằng chai thứ hai từ bên trái và chai thứ hai từ bên phải là giống nhau. Rõ ràng rồi, mình biết điều đó! Cả hai đều là thuốc độc, ông ta đã nói rồi, đó là một phần của manh mối thứ hai!
Bây giờ, để giải thích tại sao bài toán này không thể giải được, trước tiên mình cần giải thích những gì mình đã tìm ra. Mình sẽ liệt kê chúng theo thứ tự từ trái sang phải, vì vậy khi mình nói chai thứ bảy, đó là chai ở cùng bên phải:
-
Chai thứ hai và thứ sáu là thuốc độc. Chính xác là những gì Snape đã nói với chúng ta trong manh mối thứ hai, và manh mối thứ tư củng cố rằng chúng giống nhau.
-
Chai thứ ba và thứ bảy là rượu nho gai. Manh mối đầu tiên nói rằng thuốc độc luôn ở bên trái rượu nho gai, mình đã làm rõ rằng chai thứ hai và thứ sáu là thuốc độc, chai thứ hai và thứ sáu nằm bên trái chai thứ ba và thứ bảy, vì vậy chai thứ ba và thứ bảy là rượu nho gai.
Đó là tất cả những gì mình có thể suy luận từ bài thơ. Vì mình không biết chai lớn nhất và nhỏ nhất ở vị trí nào, nên mình không thể làm gì với manh mối thứ ba. Vậy là mình biết vị trí của cả hai chai rượu nho gai và hai trong ba chai thuốc độc. Điều đó có nghĩa là hai loại thuốc phép cho phép bạn rời đi, cũng như chai thuốc độc cuối cùng, được phân bổ trong các chai một, bốn và năm. Mình đoán Hermione đã tìm ra chai thuốc độc cuối cùng bằng cách sử dụng manh mối số ba (nhân tiện, sự kết hợp của manh mối thứ hai và thứ ba làm cho việc tránh thuốc độc dễ dàng một cách khó tin) và do đó bằng cách loại trừ suy ra vị trí của hai loại thuốc phép đã đưa họ tiến lên và lùi lại.
Đây là lúc bài toán trở nên không thể giải được. Bài thơ không đưa ra bất kỳ manh mối nào về loại thuốc phép nào giúp bạn tiến lên hay lùi lại. Chẳng có gì cả! Điều này quan trọng, bởi vì ngọn lửa phía sau họ có màu tím, và ngọn lửa phía trước họ có màu đen. Các ngọn lửa khác nhau cần các loại thuốc phép khác nhau để bảo vệ. Hermione chắc chắn dường như tin như vậy, vì cô ấy đã xác định chai nhỏ nhất (“chai nhỏ”) là chai cho phép một người tiến lên, và một chai khác là chai sẽ đưa họ trở lại. Nhưng làm sao cô ấy biết chai nào là chai nào? Thông tin đó không có trong bài thơ. Tất cả các manh mối đều liên quan đến vị trí của rượu nho gai và thuốc độc. Bạn có thể suy ra vị trí của hai chai hữu ích, nhưng không có cách nào để biết chai nào bảo vệ bạn khỏi ngọn lửa tím, và chai nào bảo vệ bạn khỏi ngọn lửa đen. Vì vậy, mặc dù Hermione mô tả điều này là “logic” nhưng thực tế là cô ấy biết chai nào sẽ đưa họ tiến lên và chai nào sẽ đưa họ trở lại từ thông tin có sẵn là hoàn toàn phi logic.
Ngoài ra, Hermione thậm chí còn không chọn đúng chai để quay lại! Đây là câu nói về điều đó:
“Chai nào sẽ đưa các bạn trở lại qua ngọn lửa tím?” Hermione chỉ vào một chai tròn ở cuối bên phải của hàng.
Chai ở cuối bên phải là chai thứ bảy, chứa rượu nho gai. Như mình đã giải thích, chai thứ hai và thứ sáu là thuốc độc, thuốc độc luôn ở bên trái rượu nho gai, chai thứ bảy là chai duy nhất mà chai thứ sáu nằm bên trái, vì vậy theo logic, chai thứ bảy phải là rượu nho gai. Hermione đã chọn sai chai theo bài thơ, nhưng bằng cách nào đó nó lại hiệu quả.
Ngoài ra, làm thế nào họ có thể đi qua sau Quirrell? Làm thế nào Quirrell đi qua ngọn lửa đen mà không làm cạn chai thuốc phép? Ý mình là, Harry nói cụ thể rằng chỉ có đủ thuốc phép cho một người. Liệu các chai có tự động đổ đầy lại một cách kỳ diệu không? Nếu có, bạn thực sự mong đợi Quirrell sẽ lấy chai giúp bạn đi qua ngọn lửa tím cùng với mình, và đảo lộn thứ tự của các chai khác để không ai có thể theo sau ông ta.
Không có gì trong cảnh này hợp lý cả.
CHỈNH SỬA: Mình vừa nhận thấy một mâu thuẫn khác trong bài thơ. Manh mối đầu tiên nói rằng luôn có thuốc độc ở bên trái rượu nho gai. Nhưng vì có ba chai thuốc độc và hai chai rượu nho gai, điều này là không thể về mặt toán học. Bất kể các chai được sắp xếp như thế nào, sẽ có một chai thuốc độc không có chai rượu nho gai ở bên phải nó.