3. Cách xác định điểm tương đương
Có nhiều cách xác định điểm tương đương, nhưng thông dụng nhất là sử dụng chất chỉ thị (nhìn bằng mắt) và sử dụng các công cụ hóa lý để xác định điểm kết thúc chuẩn độ.
a) Dựa vào sự thay đổi đặc trưng của chất chỉ thị
Chất chỉ thị là những chất có khả năng biến đổi màu sắc, tạo (hoặc biến mất) kết tủa hoặc phát huỳnh quang hoặc gây ra một dấu hiệu nào đó ở lân cận điểm tương đương nhằm xác định điểm kết thúc phân tích thể tích. Sử dụng chất chỉ thị là cách thông dụng và đơn giản nhất để xác định điểm tương đương.
b) Dựa vào sự thay đổi đột ngột của các thông số lý – hóa xảy ra tại điểm tương đương
Tại lân cận điểm tương đương của phản ứng chuẩn độ, một số thông số hóa lý thường thay đổi đột ngột hơn nhiều so với trước và sau điểm tương đương. Ví dụ như hiệu điện thế, cường độ dòng điện (trong phản ứng oxy hóa khử), độ dẫn điện, pH (trong phản ứng acid – base), cường độ hấp thu ánh sáng (trong phản ứng chuẩn độ complexon có mặt chỉ thị) và do vậy, ta có thể sử dụng các thiết bị tương ứng để xác định điểm tương đương như máy đo điện thế, đo ampe, đo độ dẫn điện,…
4. Yêu cầu đối với phản ứng dùng trong phương pháp chuẩn độ thể tích
Các phản ứng chuẩn độ dùng trong phân tích thể tích thỏa mãn các yêu cầu sau:
– Phản ứng phải xảy ra hoàn toàn (nồng độ chất cần xác định còn lại < 10-6M) và theo đúng hệ số hợp thức của phương trình phản ứng.
– Phản ứng phải có tính chọn lọc cao: chỉ xảy ra giữa thuốc thử và chất cần xác định, không có phản ứng phụ.
– Phản ứng xảy ra phải đủ nhanh, nếu chậm việc xác định điểm tương đương sẽ kém chính xác.
– Phải chọn được chất chỉ thị xác định được chính xác điểm tương đương.
5. Phân loại và ứng dụng của các phương pháp chuẩn độ thể tích
Dựa trên cơ sở phản ứng chuẩn độ để phân loại các phương pháp phân tích thể tích:
a) Phương pháp trung hòa
Phản ứng định lượng là phản ứng trung hòa giữa acid và base.
Phương pháp cho phép xác định nồng độ các acid, base và các muối thủy phân trong dung dịch. Sử dụng dung dịch chuẩn độ acid để xác định nồng độ các dung dịch base hoặc các muối cho phản ứng kiềm khi thủy phân. Ngược lại, sử dụng dung dịch chuẩn độ base để xác định nồng độ các dung dịch acid hoặc các muối cho phản ứng acid khi thủy phân.