Đôi khi bạn thấy cách ghi chú về vần điệu. Ví dụ, với ABAB, ý là câu 1 & 3 vần với nhau (là A), và câu 2 & 4 cũng vần với nhau (là B). Mình có thể tìm hiểu một kiểu sonnet mà người ta bảo mình có thể dùng ABAB, CDCD, EFEF, GG. (Mình nghĩ mình cũng từng thấy X dùng để chỉ những câu không vần với bất cứ câu nào).
Không liên quan lắm, một số bài thơ sẽ dùng vần gần hoặc vần lưng (hoặc có thể là vần lưng). Họ có thể làm vậy như một sự thay thế chấp nhận được cho vần hoàn chỉnh, nhưng cũng có thể là một sự lựa chọn có chủ đích để không vần hoàn toàn.
Có sự tổng hợp nào giữa hai ý tưởng này không? Mình chỉ từng thấy những cấu trúc vần điệu yêu cầu vần hoàn chỉnh, nhưng nếu bạn muốn giải thích nhanh một cấu trúc vần điệu mà bạn chỉ muốn vần gần, và tránh vần hoàn toàn thì sao?
–
Gần đây mình viết một bài thơ 6 câu, trong đó các câu chẵn vần gần. Sự lựa chọn này là có chủ đích; chủ đích đến nỗi nhiều lần khi viết nháp, mình vô tình viết ra vần hoàn chỉnh, rồi lại xóa đi vì không phải thứ mình muốn.
Có vẻ như trong trường hợp này, nói đó là bài thơ XA XA XA là sai – các câu rõ ràng không vần!
Cấu trúc vần điệu của mình ở đây là gì?
–
Mình đã cố tìm câu trả lời nhưng tìm nhanh trên Google không thấy. Hay là mình bỏ sót, hoặc nó không tồn tại?
Mình có nền tảng khoa học và toán học, nên bản năng của mình là dùng dấu phẩy (cơ bản là dấu nháy đơn hoặc kép) để chỉ những thứ có liên quan nhưng khác nhau. Điều này được sử dụng trong nhiều ngữ cảnh, ví dụ nếu y là một hàm số, y’ có thể là đạo hàm của nó. Hoặc nếu x là một vector, x’ có thể là phép quay của vector đó.
Vì vậy, giống như một bài báo toán học có thể có x và x’ là hai thứ có liên quan, một cấu trúc vần điệu có thể có A và A’ để chỉ vần gần không?
Trong toán học, bạn có thể dùng dấu phẩy kép (hoặc ba, hoặc nhiều hơn) để chỉ nhiều thứ có liên quan hơn. Chúng ta có nên dùng điều đó để chỉ các vần lưng khác nhau liên tiếp không?
Nếu mình muốn bảo người khác thử cấu trúc vần điệu của mình, thì cách viết tốt nhất là XA XA’ XA” ?