3 Lịch sử xây dựng Thạt Luổng
Trong tiếng thổ ngữ, tháp Thạt Luổng tức ‘Tháp vĩ đại’, hoặc ‘Tháp xá lợi linh thiêng’, bấy nhiêu đó đã đủ nói lên tầm quan trọng và giá trị lịch sử của công trình tôn giáo này.
Thạt Luổng là một trong những di tích quan trọng nhất trong khu vực nội đô Viêng Chăn. Tháp được xây dựng vào năm 1566, dưới triều đại vua Setthathirat, đánh dấu quá trình dời đô về Viêng Chăn của Vương quốc Lán Xạng (Triệu Voi) thời bấy giờ.
Trước kia, khi nhóm người truyền đạo đến từ Ashoka thuộc Ấn Độ đã xây dựng lăng tẩm trên nền đất Thạt Luổng lúc bấy giờ, rơi vào khoảng năm thứ ba trước công nguyên. Đây là công trình được xây dựng nhằm mục đích lưu giữ xương ức của Đức Phật.
Sau này, khi Đức Vua Setthathirat dời đô về Viêng Chăn đã ra lệnh xây dựng lại Thạt Luổng với kiến trúc được giữ gìn đến tận ngày nay.
Nhiều người tin rằng Thạt Luổng là một trong số ít các ngôi chùa Phật giáo trên toàn thế giới được quyền lưu giữ các xá lợi của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni khi người nhập Niết Bàn. Đặc biệt, những thư tịch cổ trong tháp ngày nay đã ghi lại, tại khu vực này, vào năm 236 Phật Lịch, túc năm 307 truóc Công nguyên, đã có một ngôi chùa được xây dựng tại đây.
Sau này, khi đạo Phật du nhập vào Lào và trở thành quốc đạo, đồng thời khi Viêng Chăn trở thành thủ đô mới, chùa đã được tu bổ lại. Người thời ấy đã xây bọc lên ngôi tháp cũ, nhằm đảm bảo sự kiên cố cũng như gữ được kiến trúc ban đầu.
Tháp Thạt Luổng mất 6 năm để hoàn thành, với phần đỉnh tháp được dát vàng thật toàn bộ. Tuy nhiên, người Miến Điện, Xiêm và Trung Quốc đã liên tục đến đây cướp của. Đến năm 1828, tháp Thạt Luổng bị người Thái phá hủy nặng nề trong cuộc xâm lược, và bị bỏ hoang từ thời ấy.
Đến năm 1900, dựa trên bản vẽ chi tiết từ năm 1867 của kiến trúc sư và nhà thám hiểm người Pháp Louis Delaporte, người Pháp đã khôi phục lại tháp Thạt Luổng dựa trên thiết kế ban đầu. Tuy nhiên, tháp tiếp tục bị hư hoại trong chiến tranh Pháp – Thái, và đến khi Thế chiến II kết thúc, tháp Tha Luổng mới được phục dựng lại và tồn tại đến ngày nay.