Source: Sebasi Talk | Dịch bởi: JennyTa (vui lòng không mang đi khi chưa xin phép)
Xin chào. Tôi là Lee Jiyoung – người đã viết cuốn sách “BTS và Cách mạng Nghệ thuật” (BTS Art Revolution).
Sau khi phát hành cuốn sách này vào mùa xuân vừa rồi, tôi đã có cơ hội được phỏng vấn và xuất hiện trên truyền hình. Có một dạng câu hỏi mà mọi người thường dành cho tôi đó là: “Nhìn chị khá lớn tuổi rồi nhỉ”, “Chị là một giáo sư triết học cơ mà”, “Chị đã viết một cuốn sách về idol sao?” hoặc “Chị là fan cuồng hả?”. Tôi phải thừa nhận 7 chàng trai BTS rất đẹp trai. Đẹp trai và ngầu. Tất cả chúng ta đều biết họ là những ca sĩ & vũ công hàng đầu. Nhưng chỉ điều đó thì không đủ để trở thành lý do khiến tôi viết cuốn sách này. Tôi thật sự bị sốc với những thông điệp được truyền tải từ sản phẩm của BTS. Vì vậy tôi đã nhóm các album mà BTS đã phát hành thành từng nhóm như sau.
BTS ra mắt từ năm 2013. Thời kỳ đầu, họ nói về những xung đột và phiền muộn giữa thế hệ thanh thiếu niên với trường học, người lớn và các thế hệ đi trước khác. Khi BTS trưởng thành hơn, những cậu thanh niên trở thành những người đàn ông, sự chỉ trích đã thay đổi đôi chút. Họ có cái nhìn sâu sắc, thấu hiểu hơn về xã hội, chính vì vậy sự phê phán cũng sắc bén hơn.
Chúng ta đang sống trong một xã hội cạnh tranh. Và đáng tiếc là chúng ta không thể luôn đòi hỏi sự công bằng về kết quả trong cuộc cạnh tranh này. Nhưng ít ra, các điều kiện cũng nên tương đương nhau. Thế nhưng, xã hội này lại cho rằng cạnh tranh không ngừng nghỉ mới là điều tốt nhất. Vì vậy, BTS đã đặt ra câu hỏi như này: “Đây mà là công bằng sao?”.
“Silver spoon” là một trong những ca khúc của BTS khiến tôi thực sự bị thuyết phục. Bài hát nói về hệ thống chủ nghĩa tư bản mới trên toàn thế giới, cách mọi người phải chịu đựng nó & những ảnh hưởng tiêu cực của nó ra sao. Người lớn hay trẻ con đều như nhau, ai cũng trải qua khoảng thời gian khó khăn. “Vậy thực chất nỗi đau này như thế nào?”. Chúng được biểu hiện dưới dạng những căn bệnh tâm lý. Và BTS đã chia sẻ câu chuyện của chính bản thân liên quan tới các căn bệnh này, bao gồm cả trầm cảm, stress, rối loạn lo âu & thậm chí là xu hướng tự tử. Tiếp đó, họ truyền tải trực tiếp những thông điệp giúp chữa lành như “Sẽ ổn thôi, mình cũng giống cậu mà”. Trong số các ca sĩ nhạc pop, không nhiều người thẳng thắn đề cập đến các vấn đề tâm lý, đặc biệt là bệnh trầm cảm trước công chúng như thế này. Khi tiếp nhận thông điệp từ BTS, những người đang chịu đựng áp lực từ những vấn đề trên sẽ cảm nhận được sự đồng cảm & hình thành suy nghĩ “Mình không cô đơn”. Chỉ riêng điều này thôi cũng đã mang đến sự an ủi rồi.
BTS có một bước tiến nữa, đây là thứ khiến tôi dành sự chú ý đặc biệt cho nhóm. Họ không chỉ dừng lại ở việc chỉ trích, sự an ủi, sự đồng cảm mà còn là hướng giải quyết. Cách giải quyết của BTS không có gì cầu kỳ hoa mỹ cả. “Đừng sống 1 cuộc đời bị xã hội áp đặt”, “Đừng cố quá”, “Chẳng cần lúc nào cũng phải là người chiến thắng. Thua cuộc cũng đâu có sao”. Đây là câu nói để lại cho tôi rất nhiều suy tư. “Sẽ chẳng có vấn đề gì nếu dừng lại một giây”, “Bạn không cần chạy mãi trong trận chiến ác liệt này”… BTS đưa ra cho chúng ta những giải pháp thay thế. Và hơn thế nữa là giấc mơ về một thế giới tốt đẹp hơn.
Chúng ta là ai nào? Chúng ta là những chú chim khướu với đôi chân ngắn ngủn. Chúng ta chẳng là gì trong thế giới này nếu chúng ta đơn lẻ, nhưng nếu chúng ta đoàn kết lại thì thế giới đáng sợ kia sẽ thay đổi từng chút một. Chúng ta sẽ không bao giờ thất bại nếu chúng ta sát cánh bên nhau. Đây chính là thông điệp mà BTS muốn truyền tải. Dù họ nhỏ tuổi hơn tôi rất nhiều nhưng tôi thật sự nể phục họ. Đặt bản thân vào hoàn cảnh này, bạn phải đối mặt với con người thật của mình và tự lên tiếng cho chính mình. Đây là thông điệp chính của ‘’Love yourself’’, qua đó BTS muốn mọi người đứng lên và cất tiếng nói cho chính mình.
Như mọi người có thể thấy, mỗi thông điệp của BTS đều giống như 1 cuốn sách vậy. Chúng liên kết với nhau & tạo thành một bộ tiểu thuyết khổng lồ. Âm nhạc của họ trưởng thành theo thời gian & chính con người họ cũng vậy. Tuy nhiên, đó không phải là tất cả. Mọi người biết fan của họ chứ, ARMY. Cả ARMY và BTS đang cùng nhau trưởng thành. Và cả những fan hâm mộ lớn tuổi như tôi cũng cùng phát triển với họ. “Hãy cùng tạo ra một thế giới tốt đẹp hơn” chính là giá trị lớn nhất mà BTS & ARMY cùng theo đuổi.
Vậy chúng ta có thể làm gì để nhận ra các giá trị đó? BTS đang truyền tải thông điệp vậy thì việc của chúng ta là gì?
Các fan hâm mộ đã suy nghĩ về điều đó mỗi ngày. Và bản thân BTS cũng nghĩ “Chúng ta đã nhận được hạnh phúc & quyền lợi rồi, giờ làm thế nào để trao trả tình yêu đó cho toàn thế giới đây?”. Dần dần, ngày qua ngày họ quyên góp từ thiện, làm những việc tình nguyện, đến thăm hỏi và quyên góp cho những người kém may mắn hoặc không đủ tiền chi trả viện phí. Họ cứ tiếp tục làm các hoạt động từ thiện như vậy một cách đơn thuần mà không vì bất kỳ một dịp nào cả. Họ duy trì việc làm trong cuộc sống thường nhật một cách bền vững.
Mọi người nghĩ rằng BTS đang truyền tải những thông điệp xuất sắc & fan thì đang phản hồi rất tốt với họ. Nhưng trước khi tình cờ biết đến BTS trong các tin tức gần đây, mọi người có biết đến họ không? Nhiều người sẽ tự hỏi “Vì sao trước đây họ không nổi tiếng?’’ và bắt đầu đi tìm câu trả lời.
Các fan hâm mộ nhận ra rằng ở Hàn Quốc, BTS là nhóm nhạc đến từ 1 công ty rất nhỏ không hề có khả năng tài chính hay sức mạnh truyền thông nào. Ở Mỹ, thời điểm hiện tại BTS là một siêu sao nhưng trước kia thì không. Người Mỹ thật ra không hiểu rõ về Hàn Quốc cho lắm. Cái họ nghĩ chỉ là một đất nước ở Châu Á, một đất nước bị chia cắt, một đất nước sản xuất ra điện thoại Samsung… Nhận thức về đất nước Hàn Quốc còn ít đến vậy thì bạn nghĩ họ biết gì về 1 nhóm nhạc thậm chí còn không hát tiếng Anh?
Trong khi đó bản thân người nước ngoài cũng luôn mang định kiến về các nhóm nhạc nam, kiểu như “Thần tượng không phải là ca sĩ thực thụ”. Nên rõ ràng việc ARMY đề nghị các đài radio phát nhạc của BTS, họ chỉ đơn giản nói “Được thôi” nhưng lại theo kiểu ‘’Làm ơn yêu cầu những bài hát thực sự đi’’, ‘’Ai mà nghe những bài đó’’, ‘’Dù gì cũng không ai hiểu tiếng Hàn ở đây hết’’, ‘’Đừng phát’’… & cứ như vậy các fan hâm mộ bị phớt lờ, chèn ép vô số lần. Nhưng họ không hề nhượng bộ mặc cho bất cứ câu trả lời tiêu cực nào mà họ nhận được, vì họ đều biết rằng âm nhạc BTS rất tuyệt vời & có sức mạnh để thay đổi mọi người.
Họ đảm đương nhiệm vụ mang tính lịch sử đó là làm cho âm nhạc của BTS được biết đến rộng rãi hơn. Vì thế, họ tiếp tục yêu cầu các đài radio & các các cửa hàng có liên quan đến BXH Billboard để ý đến sản phẩm của nhóm. Họ ghé qua đó mỗi ngày sau giờ làm & hỏi: ‘’Tại sao không có album nào của BTS được bày bán vậy ạ? Tôi muốn mua nó”. Họ đã làm những điều đó mỗi ngày ở mỗi nơi trên khắp nước Mỹ. Cuối cùng thì, bên phía Mỹ đã liên lạc với hiệp hội âm nhạc Hàn Quốc để hỏi về việc xuất khẩu album của BTS sang đó. Nhờ vậy nên album của BTS chính thức được xuất khẩu sang Mỹ lần đầu tiên.
Đó quả là một quá trình đáng kinh ngạc đúng không. Tôi đã đưa ra một vài ví dụ có hơi dài dòng trong quyển sách của mình. Tôi không thích những công ty giải trí có mối quan hệ với truyền thông & dùng tiền bạc để thần tượng của họ thể hiện tài năng trên các chương trình TV hay radio. Việc này không diễn ra như vậy, nó là thành quả của chính những con người bình thường dựa trên sự đoàn kết và thống nhất. Đây chính là cơ sở của việc biến động văn hóa.
Trong quá trình đó, ARMY nhận ra rằng “Âm nhạc của BTS hay đó chứ’’, ‘’Tại sao họ vẫn chưa nhận được sự công nhận đúng đắn hơn?’’. Fan hâm mộ tại Mỹ đã nhận ra điều đó trước. ‘’Đây là phân biệt chủng tộc’’ hay ‘’Bài ngoại”. Có những người luôn nghĩ mình cao cấp hơn người khác chỉ vì tiếng Anh là ngôn ngữ toàn cầu. Định kiến bắt đầu từ những suy nghĩ như vậy. Để BTS có thể nhận được sự công nhận mà họ xứng đáng, chúng ta phải chống lại những định kiến đó. Trong thực tế, đàn ông Mỹ là những người ở trên vị trí cao nhất của tầng lớp chủng tộc nếu chúng ta phân chia các tầng lớp xã hội & cuối cùng thì thậm chí chính những người đàn ông đó đã trở thành fan của BTS. Họ thay đổi & nghĩ đến những định kiến, những áp đặt mà BTS phải gánh chịu. Họ đặt mình vào vị trí của BTS & dần cảm thấy thấu hiểu hơn. Đây chính là điều làm tôi ngạc nhiên nhất.
Có những việc mà tôi gọi đó là Công việc của ARMY. “ARMY là một cộng đồng fan hâm mộ, vậy thì họ sẽ làm mô hình kinh doanh gì chứ?” Mọi người có thể sẽ hỏi như vậy đúng không? Vậy hãy để tôi giải thích cho mọi người công việc của ARMY là gì. Họ làm những việc tương tự như tất cả các cộng đồng fan khác trên toàn thế giới, họ bình chọn & nghe nhạc trực tuyến. Tôi cũng đã nghe nhạc của BTS suốt 24h vào thời điểm họ comeback. Đó là những việc cơ bản của ARMY & song song đó họ còn có một công việc khác nữa. Chính là giám sát truyền thông.
Có nhiều tờ báo viết tốt nhưng mọi người cũng biết hầu hết các bài báo đều mang nhiều định kiến đúng chứ? Vì thế, ARMY sẽ làm gì khi họ thấy những bài báo đó đây? Dĩ nhiên là có đôi lúc họ cãi nhau dưới mục bình luận nhưng họ sẽ vô tình trả tiền cho công ty truyền thông đó nếu họ bấm vào link bài báo đúng chứ? Lợi nhuận chính là lượt truy cập nên họ sẽ chụp màn hình lại & chia sẻ các bức ảnh đó. Chúng tôi chia sẻ với mọi người & kêu gọi “Mọi người đừng bấm vào bài báo đó’’. Đó là 1 trong những cách chúng tôi chống lại các tờ báo, nhưng khi sự việc nghiêm trọng hơn, chúng tôi sẽ chuyển nó thành hàng nghìn cuộc gọi.
Có một điều đặc biệt thú vị đối với tôi, một trong những thứ ta học ở trường chính là kiến thức truyền thông (media literacy). Nó nói về sự đánh giá của bản thân đối với các báo cáo phương tiện truyền thông và hiểu nó. ARMY có thể tự động học những thứ này. Chúng ta thấy được truyền thông xuyên tạc & thay đổi sự thật như thế nào. Chúng tạo nên những khuôn mẫu để hình thành ra “sự thật”. Và đó chính là những điều ARMY trải nghiệm & học hỏi trước tiên qua những công việc cơ bản của họ.
Tôi sẽ đưa ra ví dụ cho mọi người. Vào mùa thu năm ngoái, đã có một sự kiện lớn xảy ra với fan của BTS. Một thành viên của nhóm đã mặc một chiếc áo thun có hình ảnh gây tranh cãi. Việc đó trở nên lớn hơn & một đài truyền hình Nhật đã hủy phát sóng về họ. Khi mà cậu ấy mặc một chiếc áo xuất hiện trong một vài giây & thậm chí không mặc nó ở các sự kiện công cộng.
Như mọi người đã biết, sự cố đó bắt đầu với những gì đang xảy ra ngay lúc này. Nhật Bản áp những hạn chế thương mại đối với chúng ta, ngay sau khi Tòa án Tối cao đặt luật lệ đối với những nạn nhân lao động cưỡng bức. Thông thường, truyền thông Nhật Bản sao chép & truyền bá đi những gì được nói bởi đảng phái cực hữu của nước Nhật. Đối với họ, điều này có thể hiểu được. Nhưng thứ thực sự đau đầu ở đây chính là, truyền thông Hàn Quốc hầu hết cũng theo cách diễn tả đó của truyền thông Nhật Bản.
ARMY đã rất tức giận. Đường dây nóng của một số tòa soạn báo đã gần như bị sập. Điều này trở nên nghiêm trọng hơn nhiều khi những hãng tin lớn của phương Tây cũng bắt đầu sao chép lối suy nghĩ ấy. Mọi thứ vượt ra khỏi tầm kiểm soát & tôi đã rất bối rối lúc đó. Mọi người cãi nhau & khóc. Các fan ở phương Tây thì không biết phải tiếp nhận sự kiện đó như thế nào, bởi vì họ không biết lịch sử giữa Hàn Quốc & Nhật Bản. “Tôi phải hiểu thông tin này ra sao? Đâu mới là sự thật?”
Chúng tôi đã tìm thấy dữ liệu đúng đắn để cung cấp cho họ. Những gì chúng tôi khám phá ra đó là: trong lúc Nhật Bản vẽ nên một bản nghị luận ưa thích cho họ sau Thế chiến thứ hai, Hàn Quốc đã không hề tạo nên những thông tin như vậy bằng Tiếng Anh. Bởi vậy, BTS fans đã tụ hội lại để thảo luận về bối cảnh chính trị & lịch sử đằng sau sự kiện này. Họ xem xét lại tất cả những thông tin sai lệch đã được xuất bản. Họ thu thập tất cả những dữ liệu có thể hiểu được mà có khả năng sử dụng để làm thông tin nền & viết một cuốn sách tin tức nhỏ được biết đến với tên gọi “White paper”. Cuốn sách này được xuất bản trên mạng, miễn phí cho toàn thế giới. Bản tiếng Hàn, tiếng Anh & tiếng Nhật được phát hành hoàn toàn không tính phí.
Cùng lúc đó, họ tổ chức quyên góp cho những nạn nhân là nô lệ tình dục cho quân đội Nhật Bản & cho các nhóm nạn nhân của vụ nổ hạt nhân. Như nhiều ARMY nói, họ gặp được BTS trong quãng thời gian khó khăn nhất của cuộc đời họ & cảm thấy được an ủi rất nhiều. Niềm an ủi này không chỉ dừng lại ở mức khuây khỏa tạm thời, họ có thể đối mặt với chính bản thân mình, tìm kiếm lại mục đích sống. “Chúng ta có thể thay đổi thế giới khó khăn này nếu chúng ta cùng nhau cố gắng”. Họ lan tỏa niềm hy vọng ấy. Người ta luôn hỏi tôi câu hỏi như thế này: “BTS là gì đối với giáo sư Lee Ji Young?”. Mọi người biết không, câu trả lời cuối cùng của tôi như thế này: “BTS đã cho tôi niềm hy vọng để bắt đầu sống trên thế giới này lại một lần nữa. Họ chính là hy vọng”
Thực sự, tôi không phải là một người lạc quan & nhiều hy vọng. Không có ai thuộc chuyên ngành triết học ở quanh tôi được như vậy. Đó là điểm đặc thù của ngành này. Bởi vậy, tôi đã từng là người bi quan & lạnh lùng. “Cái này có ích lợi gì chứ?” tôi cứ luôn nghĩ như vậy. Phần lớn trải nghiệm cuộc đời tôi tối tăm & bi quan. Nhưng thông qua BTS & ARMY, tôi đã nhen nhóm lên hy vọng rằng chúng ta có thể thay đổi thế giới. Đó là lý do tôi trở thành một ARMY.
Vậy là tôi đã chia sẻ một chút về câu chuyện của mình từ đầu đến giờ. Tôi hy vọng định kiến của mọi người về ARMY & BTS đã giảm xuống, ít nhất cũng được một chút. Tôi cá rằng hầu hết mọi người đang nghĩ tất cả chúng ta chỉ là đang tôn thờ các nhóm nhạc. Tôi cũng đã từng nghĩ như vậy. Nhưng thực tế là tôi đã học hỏi được từ họ. Có 1 điều mà chúng ta nên xóa bỏ khỏi thế giới này? Chính là ‘định kiến’, có lẽ vậy.
Vậy định kiến từ đâu mà có? Là do là không đủ hiểu biết.
Nếu mọi người nghe âm nhạc của BTS, xem nội dung họ đăng tải & biết được những gì ARMY làm, có lẽ sẽ không có những định kiến như vậy. Chỉ là bởi vì chúng ta không biết mà thôi. Không biết nhưng chúng ta lại tự mình đánh giá: “Họ chẳng là gì cả”. Cho nên, định kiến xuất phát từ sự thiếu hiểu biết dẫn đến sự phân biệt đối xử. Và sự phân biệt dẫn đến những hành động đàn áp hay bạo lực chống lại những người khác. Nhưng sự đàn áp này không chỉ ảnh hưởng xấu đến người khác, mà còn ảnh hưởng tới cả bản thân chúng ta. Chúng ta mắc kẹt trong một cái lồng hạn hẹp, thứ ngăn cản mình phát triển xa hơn.
Có một điều cuối cùng tôi muốn đề nghị tới quý vị, hãy mở rộng trái tim và đôi mắt mình. “Cho tới bây giờ, mình có từng mắc kẹt trong chiếc lồng và không thể nhìn nhận mọi điều một cách đúng đắn hay không?”. Tôi hy vọng mọi người hãy tự hỏi bản thân mình điều đó. Theo quan điểm của tôi, đó sẽ là bước đầu tiên rất quan trọng để làm cho thế giới của chúng ta tốt đẹp hơn. Cảm ơn quý vị rất nhiều!
VUI LÒNG XIN PHÉP VÀ CREDIT ĐẦY ĐỦ KHI MANG ĐI