I.Đặc điểm tình hình
Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, nhà nước và của toàn dân, định hướng chiến lược phát triển giáo dục và đào tạo quan trọng và góp phần to lớn vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đối với giáo dục phổ thông, định hướng tập trung phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp cho học sinh.
Việc giáo dục đạo đức nhân cách cho thế hệ trẻ là một quá trình lâu dài và liên tục, diễn ra ở nhiều môi trường khác nhau, liên quan rất nhiều đến các mối quan hệ xã hội phức tạp. Vì thế việc giáo dục nói chung và giáo dục học sinh theo từng cấp học nói riêng luôn đòi hỏi sự kết hợp của nhiều lực lượng đoàn thể xã hội và nhất là đòi hỏi sự quan tâm thực sự sâu sắc của gia đình, nhà trường và mọi người trong xã hội nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục lý tưởng, truyền thống đạo đức, lối sống, ngoại nhữ, tin học, năng lực và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Phát triển khả năng sáng tạo, tự học, khuyến khích học tập suốt đời.
Ý nghĩa sâu sắc của việc phối hợp giáo dục trong nhà trường chỉ là một phần, còn cần có sự giáo dục ngoài xã hội và trong gia đình để giúp cho việc giáo dục trong nhà trường được tốt hơn. Giáo dục trong nhà trường dù tốt đến mấy, nhưng thiếu giáo dục trong gia đình và ngoài xã hội thì không có kết quả tốt như mong muốn.
II. Thực trạng, nguyên nhân:
1. Những việc làm được:
Đối với phương pháp dạy học theo hướng phát huy tích cực của học sinh, chú trọng phương pháp giáo dục phù hợp với đặc điểm tâm lý, sinh lý, yêu cầu phát triển thể lực và hình thành nhân cách, chuẩn bị giáo án phù hợp với đối tượng học nhất là học sinh khuyết tật.
Họp mặt phụ huynh trong năm học 3 lần (đầu năm, cuối học kì I và cuối năm học). Nội dung: báo cáo kịp thời với phụ huynh về tình hình học tập, rèn luyện đạo đức của con em mình, kết hợp với phụ huynh nhằm duy trì sĩ số học sinh hiện có. Phối hợp với phụ huynh để đánh giá quá trình học tập của con em qua kiểm tra chất lượng đầu năm và kết quả thi mỗi cuối kỳ. Trong năm học 2021 – 2022 do tình hình dịch covid kéo dài nên HKI họp PHHS trực tuyến. Tổng số 1.126 học sinh thì chỉ có 815 PH dự họp trực tuyến. Sau khi học sinh được trở lại trường học và làm chuyên đề kết hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình để giáo dục học sinh thì tổng số phụ huynh dự họp trực tiếp tăng lên 1.100/ 1.126 phụ huynh. Hiện tại đầu năm học 2022 – 2023 thì chất lượng duy trì họp phụ huynh đầu năm tiếp tục tăng.
Mời phụ huynh của những học sinh vi phạm nội quy của trường lớp, kết hợp với Công an phường xã để đảm bảo an toàn trường học.
Bên cạnh đó trong năm học, nhà trường cũng thường xuyên kết hợp với chính quyền địa phương trong việc vận động học sinh bỏ học trở lại lớp cũng như duy trì sĩ số học sinh hiện có.
Thực hiện tốt cuộc vận động “Trường học thân thiện, học sinh tích cực”
Sinh hoạt dưới cờ tuyên truyền phòng chống bạo lực học đường
2. Những việc chưa làm được:
Đa số các em có hoàn cảnh gia đình khó khăn, mồ côi, gia đình đỗ vỡ, cha mẹ đi làm ăn xa ở với ông bà, thiếu quan tâm của gia đình nên phần nào ảnh hưởng đến chất lượng học tập và đạo đức của các em, cũng như việc duy trì số lượng học sinh đến cuối năm.
Để giữ mối quan hệ giữa gia đình, nhà trường và xã hội thì đòi hỏi phải có sự nhận thức rõ ràng của phụ huynh về việc học của con em mình. Tuy nhiên, một số phụ huynh còn chưa nhận thức được tầm quan trọng của gia đình trong việc giáo dục con em mình mà chỉ phó trách nhiệm giáo dục cho giáo viên chủ nhiệm và nhà trường. Chính vì vậy, kết quả của việc phối hợp giữa gia đình và nhà trường chưa đạt hiệu quả như mong muốn như còn tình trạng học sinh bỏ học.
III. Giải pháp, phương pháp thực hiện trong thời gian tới:
Để thống nhất và tập trung được sức mạnh của toàn xã hội trong việc giáo dục thế hệ trẻ, cần quán triệt sâu sắc, cụ thể hóa các quan điểm chỉ đạo của Đảng, nhà nước và của ngành giáo dục. Mặt khác, phải phối hợp chặt chẽ với gia đình, với các tổ chức xã hội vào một số công việc cụ thể sau đây:
Một là, Nhà trường cần thiết lập và duy trì mối liên hệ chặt chẽ, thường xuyên giữa nhà trường, thông qua giáo viên chủ nhiệm, với cha mẹ học sinh qua gặp gỡ trực tiếp, gọi điện thoại, phiếu liên lạc truyền thông hoặc điện tử, các buổi họp với cha mẹ học sinh để thông báo kịp thời cho gia đình về tình hình học tập, rèn luyện và những vấn đề liên quan đến hạnh kiểm của học sinh.
Hai là, Gia đình thường xuyên chủ động quan tâm đến tình hình học tập, rèn luyện của con em mình, đồng thời phối hợp với giáo viên chủ nhiệm, cung cấp thông tin về tình hình học tập ở nhà, diễn biến tâm lý, tình cảm của con em mình, các mối quan hệ bạn bè của các em do nhà trường, thông qua giáo viên chủ nhiệm bằng các kênh thông tin khác nhau như: qua các buổi họp cha mẹ học sinh, qua điện thoại, phiếu liên lạc, gặp gỡ trực tiếp, các cuộc gặp gỡ khác với nhà trường theo yêu cầu của nhà trường…Gia đình cần tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các em tham gia các hoạt động cộng đồng. Các gia đình trong địa bàn dân cư nên chia sẻ và học hỏi lẫn nhau về những kinh nghiệm để giáo dục con em thông qua mối quan hệ làng xóm, sinh hoạt câu lạc bộ, họp phụ huynh, quan hệ bạn bè…để thiết lập, duy trì và tăng cường mối quan hệ giữa gia đình, nhà trường và xã hội được tốt đẹp thì vai trò gia đình là vô cùng quan trọng. Các bậc cha mẹ cần chủ động xây dựng mối quan hệ và thường xuyên duy trì liên lạc, trách tình trạng giao thẳng trách nhiệm giáo dục con em mình cho giáo viên chủ nhiệm và nhà trường thì việc hỗ trợ học tập và rèn luyện con em mình mới đạt hiệu quả cao. Gia đình có thể phối hợp với nhà trường thông qua Ban đại diện cha mẹ học sinh, do cha mẹ hoặc người giám hộ học sinh đang theo học ở từng lớp, từng trường cử ra để chủ động phối hợp với nhà trường thức hiện tốt các hoạt động giáo dục.
Ba là, Chính quyền, đoàn thể, tổ chức xã hội ở địa phương thường xuyên nắm bắt tình hình học tập của học sinh có nguy cơ bỏ học, học sinh có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn để kịp thời hỗ trợ trong việc ngăn chặn học sinh bỏ học, vận động học sinh bỏ học trở lại lớp, tình thành các quỹ học bổng để hỗ trợ học sinh nghèo gặp khó khăn, nhằm khuyến khích khen thưởng kịp thời. Giữa nhà trường và Công an xã cần có quy chế phối hợp trong việc giữ gìn an ninh, trật tự trong và ngoài nhà trường, ngăn chặn tệ nạn xã hội xâm nhập vào nhà trường, ngăn chặn bạo lực học đường, triển khai tốt các thông tư của Ủy ban Phường 3, Phòng giáo dục và nhà trường về việc hướng dẫn phối hợp thực hiện nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia và bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, đấu tranh phòng chống tội phạm, vi phạm pháp luật khác trong ngành giáo dục; giữa nhà trường với các đoàn thể, tổ chức xã hội , xây dựng quy chế phối hợp trong việc hỗ trợ nâng cao chất lượng giáo dục, huy động các nguồn lực hỗ trợ cho nhà trường. Định kỳ họp giao ban giữa nhà trường với chính quyền địa phương trên địa bàn để trao đổi thông tin về học sinh đồng, thời phối hợp trong công tác giáo dục học sinh, cùng chăm lo cho sự nghiệp giáo dục.
Buổi tuyên truyền phòng chống tệ nạn XH và bỏ học
Tóm lại, để giáo dục và định hướng cho học sinh phát triển theo hướng tích cực thì việc phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội đối với việc chăm sóc giáo dục các em đã trở thành một trong những nguyên tắc cơ bản của nền giáo dục xã hội chủ nghĩa. Sự phối hợp chặt chẽ ba môi trường giáo dục trên là để đảm bảo sự thống nhất trong hoạt động giáo dục cùng một hướng, một mục đích, một tác động đồng tâm tạo sức mạnh kích thích, thúc đẩy quá trình phát triển nhân cách của các em, tránh sự tách rời mâu thuẫn, vô hiệu hóa lẫn nhau gây cho các em tâm trạng nghi ngờ, hoang mang, dao động trong việc lựa chọn, định hướng các giá trị tốt đẹp của nhân cách. Sự phối hợp gia đình, nhà trường và xã hội có thể diễn ra với nhiều hình thức, phát huy tinh thần trách nhiệm, chủ động tạo ra những mối quan hệ phối hợp vì mục tiêu giáo dục đào tạo thế hệ trẻ thành những người công dân có tri thức phục vụ tốt nhu cầu phát triển kinh tế cho đất nước trong tương lai.