Trường Đại học Điện lực tăng học phí
Liên quan đến việc Trường Đại học Điện lực tăng học phí năm học 2025-2026, trao đổi với PV báo Dân Việt, PGS.TS. Đinh Văn Châu, Hiệu trưởng Trường Đại học Điện lực thông tin: “Trường vừa tăng học phí theo quy định. Nhiều năm trước trường không tăng”.
PGS.TS. Đinh Văn Châu cho rằng: “Mặc dù học phí năm học tới tăng thêm nhưng mức phí này vẫn thấp hơn nhiều so với các trường, cụ thể, khoảng 18 triệu đồng/năm đối với hệ cử nhân; 21 triệu đồng/năm với hệ kỹ sư áp dụng với khoá cũ.
Khoá tuyển sinh năm nay là 21 triệu đồng/năm với hệ cử nhân, 24 triệu đồng/năm với hệ kỹ sư. Các mức học phí này thấp nhiều so với đối tượng trường tự chủ theo quy định tại Nghị định số 97/2023/NĐ-CP sửa đổi bổ sung một số điều của Nghị định 81/2021/NĐ-CP”.
Sau khi Trường Đại học Điện lực công bố mức thu học phí áp dụng cho năm học 2025-2026, nhiều sinh viên bày tỏ lo lắng, thậm chí “sốc”. Học phí năm tới tăng thêm 20% cho khóa học cũ và 30-40% cho khóa mới.
Học phí cũ là 420.000 đồng/tín chỉ (nội dung giáo dục đại cương, học phần chứng chỉ), 495.000 đồng/tín chỉ (nội dung giáo dục chuyên nghiệp lĩnh vực Kinh doanh và quản lý; Du lịch, khách sạn, thể thao và dịch vụ cá nhân) và 590.000 đồng/tín chỉ (nội dung giáo dục chuyên nghiệp lĩnh vực Công nghệ kỹ thuật, Máy tính và công nghệ thông tin, Kỹ thuật).
Mức thu học phí hệ đào tạo khóa tuyển sinh từ năm học 2024-2025 về trước lần lượt là 504.000 đồng/tín chỉ, 594.000 đồng/tín chỉ và 708.000 đồng/tín chỉ, tăng 20%.
Mức thu học phí hệ đào tạo khóa mới tuyển sinh năm học 2025-2025 lần lượt là 546.000 đồng; 693.000 đồng và 767.000 đồng, cao hơn 30-40% so với năm học trước.
“Thực sự mà nói, mức học phí hiện nay đang trở thành một gánh nặng quá lớn đối với nhiều sinh viên, trong đó có cả em. Mỗi năm học, học phí lại tăng, trong khi thu nhập của gia đình thì không thay đổi. Em đang đau đầu, stress làm thế nào để có tiền đóng học phí.
Với những bạn ở tỉnh xa, ngoài tiền học, còn phải lo tiền nhà, tiền ăn, tiền sách vở – tổng cộng là một khoản chi rất lớn. Nhiều sinh viên buộc phải đi làm thêm rất vất vả để có tiền đóng học, nhưng điều đó lại ảnh hưởng trực tiếp đến việc học tập. Em nghĩ rằng, nếu học phí tiếp tục tăng như hiện tại mà không có chính sách hỗ trợ hợp lý, sẽ có rất nhiều bạn phải bỏ dở giấc mơ đại học chỉ vì không đủ tiền”, một sinh viên của trường lo lắng chia sẻ.
“Các trường phải tính toán làm sao cho phù hợp”
Liên quan đến việc các trường đại học tăng học phí, trao đổi với PV báo Dân Việt, TS. Lê Viết Khuyến, Phó Chủ tịch Hiệp hội các trường đại học, cao đẳng Việt Nam, cho rằng: “Các trường không được tăng học phí một cách tùy tiện, đặc biệt là với các trường công lập.
Tăng 10-20% hay 30-40%… con số tăng cụ thể bao nhiêu, ít hay nhiều thì phải do các chuyên gia kinh tế phân tích, đánh giá. Tuy nhiên, so với mức kinh tế hiện nay thì việc tăng học phí nhiều là không ổn. Học phí cao sẽ đi kèm theo chất lượng cao lên nhưng phải phù hợp với thu nhập của người dân. Trường phải tính toán làm sao phù hợp”.
Cũng theo TS Khuyến: “Học phí có thể tăng theo khóa tuyển sinh mới chứ không phải sinh viên vào học rồi cứ mỗi năm lại tăng lên. Đến mức nào đó sinh viên không chịu được lại phải bỏ học, bởi vì khi vào trường rồi các em mới biết được mỗi tháng hết tổng chi phí bao nhiêu. Nhất là với các em vùng nông thôn, miền núi, gia đình các em có mức thu nhập cực thấp, gây khó khăn cho việc trang trải học tập”.
TS Khuyến cho biết thêm: “Chúng ta cũng không nên lấy tiêu chuẩn học phí ở các nước khác để áp dụng cho Việt Nam. Giáo dục phải dựa theo 3 nguyên tắc là công bằng, chất lượng, hiệu quả. Các trường tư có học phí cao hơn để đầu tư cơ sở vật chất, chất lượng giáo dục cao hơn, đáp ứng nhu cầu học tập của nhóm đối tượng sinh viên khá giả. Còn trường công thì phải bảo đảm tính bình đẳng, công bằng đầu tiên”.
Một chuyên gia nghiên cứu đổi mới giáo dục cũng nêu quan điểm, nguồn thu quan trọng nhất của các trường đại học vẫn là đầu tư từ Nhà nước và nguồn thu từ học phí.
Các nguồn thu bổ sung có thể đến từ việc thực hiện chuyển giao công nghệ, chuyển giao tri thức hoặc có các khoản hiến tặng từ xã hội. Tuy nhiên, ngay cả các trường đại học lớn trên thế giới thì nguồn thu bổ sung này cao nhất cũng chỉ đạt 20%.
Chính vì vậy, quan trọng nhất vẫn là Nhà nước có cơ chế đầu tư hợp lý và có các khoản đầu tư đúng, đủ cho giáo dục đại học.
Đối với việc hỗ trợ trực tiếp cho người học, theo chuyên gia này, có thể áp dụng mô hình hai cao: “học phí cao – hỗ trợ cao”. Nghĩa là học phí có thể tăng nhưng Nhà nước phải có sự hỗ trợ tương ứng về học bổng và chính sách tín dụng.
Trong đó, học bổng phải là học bổng Nhà nước cấp chứ không phải trích từ học phí như hiện nay. Chính sách tín dụng sinh viên và mức học bổng này phải đủ đảm bảo để sinh viên chi trả học phí cao, đảm bảo mức sống tối thiểu của sinh viên tại các thành phố lớn.
Chuyên gia giáo dục độc lập Bùi Khánh Nguyên cho hay: “Trường công khác trường tư ở chỗ trường công nhận bảo trợ từ ngân sách nhà nước để hoạt động, do vậy quy định tăng học phí như thế nào cần có sự điều tiết của chính phủ để đảm bảo sự công bằng cho trường học, người học ở các trường khác nhau. Việc tăng học phí trên 10% thường là một mức tăng lớn.
Ngoài ra, việc học phí của một trường là “cao” hay “thấp” không thể không so sánh với kết quả đầu ra của một trường, trong đó có bao gồm mức lương khởi điểm trung bình của sinh viên tốt nghiệp, tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp có việc làm, uy tín của tấm bằng cử nhân của trường đó với thị trường lao động hay hiệp hội nghề nghiệp.
Xu hướng trường công tăng học phí gần với mức trường tư là một xu hướng đáng lo ngại, vì trường công nhận hỗ trợ từ ngân sách để đảm bảo việc tiếp cận giáo dục rộng rãi”.
Theo chuyên gia Bùi Khánh Nguyên, ở Mỹ, học phí trường công dành cho sinh viên trong bang hiện ở mức trung bình 11.000 USD/năm (hơn 285 triệu đồng), so với khoảng 43.000 USD/năm (hơn 1,1 tỷ đồng) ở trường tư, tức là bằng khoảng 1/4 hay 25%.Chính quyền bang Florida (Mỹ) đã không cho phép các trường đại học, cao đẳng công lập tăng học phí hơn 10 năm qua để bảo vệ lợi ích của người học, tăng mức độ tiếp cận giáo dục, nhất là đối tượng sinh viên là người đầu tiên trong gia đình đi học đại học.