Tao sẽ bắt đầu với lý thuyết của riêng tao.
Tao ở Bolivia mấy tháng năm ngoái, chủ yếu là tình nguyện và có đi du lịch chút đỉnh. Tao đã đến nhiều nơi: Uyuni, Sucre, Santa Cruz, Samaipata, Cochabamba, La Paz và Copacabana. Tao thích Bolivia, thiên nhiên đẹp và có vài thành phố khá xinh. Và ngạc nhiên là nó khá an toàn so với một đất nước nghèo. Nhưng tao không yêu nó, vì nó lạc hậu và tao gặp phải vô số vấn đề vì thế.
Hạ tầng kém, vệ sinh an toàn thực phẩm cũng tệ. Đường xá không được tốt lắm và tao bị ngộ độc thức ăn kinh khủng ở La Paz, sau khi sống hơn một năm ở Argentina, Uruguay, Chile và Colombia mà không bị ngộ độc thức ăn lần nào. Tao gặp nhiều người nước ngoài khác cũng bị y như vậy. Khi thấy mấy đứa bạn Bolivia của tao tránh ăn một số món ở chợ và bảo chúng nó không muốn bị ốm, tao biết đó không chỉ là chuyện của người nước ngoài, nó cũng ảnh hưởng đến người dân địa phương nữa. Cái… à… của tao không bao giờ được chắc chắn trong suốt thời gian ở Bolivia – vài ngày sau khi đến Peru, nó mới lại chắc chắn trở lại. Trùng hợp quái lạ, nếu chỉ là trùng hợp thôi. Có lẽ đáng giá nếu đồ ăn ngon hơn thì cũng được. Đồ ăn Bolivia tạm được thôi, ngay cả ở Cochabamba – thủ đô ẩm thực của nó – tao cũng chẳng ấn tượng gì mấy.
Rồi còn có sự bất ổn chính trị và các cuộc biểu tình nữa. So ra thì Chile và Argentina trông như các nước phát triển ấy. Không chỉ là những cuộc biểu tình tập trung về địa lý như những gì bạn thường thấy ở LATAM. Ở Bolivia, khi họ biểu tình, họ thường chặn tất cả các tuyến đường chính trong cả nước. Tao bị kẹt trong một lần như thế và bị mắc kẹt mấy ngày ở Sucre. Chắc cũng có chỗ tệ hơn để bị kẹt, tao đoán vậy. Tao thấy tội cho người dân địa phương, việc làm ăn của họ bị ảnh hưởng, những nơi tao tình nguyện cũng bị ảnh hưởng nặng nề bởi các cuộc biểu tình. Tao chưa từng thấy các nước LATAM khác chặn tất cả các tuyến đường chính trong cả nước để biểu tình, có thể trước đây đã từng có, nhưng ở Bolivia thì nó đã trở thành chuyện bình thường ngay cả gần đây. Dân Pháp thích biểu tình lắm mà còn không làm đến mức đó! Tao thấy nó quá cực đoan, và khi tao ở đó, nhiều người tự hỏi liệu việc phong tỏa quốc gia có gây hại nhiều hơn lợi ích hay không.
Điều làm tao khó chịu nhất là hầu hết người Bolivia chấp nhận sự tầm thường như là chuyện bình thường. Hầu hết mọi người dường như có suy nghĩ “thôi kệ, ở Bolivia thì nó thế này thôi 🤷♂️” thay vì muốn thay đổi thực sự để cải thiện đất nước của họ. Tao nghi ngờ người Mexico, Chile và Argentina sẽ có thái độ như vậy, hầu hết những người tao gặp ở những nước đó sẽ không bao giờ chấp nhận những tiêu chuẩn thấp, khi tao ở những nước đó, nhiều người rất bất bình và thường rất tức giận về những vấn đề mà đất nước họ đang gặp phải, không muốn chấp nhận mọi thứ như hiện tại và quyết tâm nhìn thấy sự cải thiện. So sánh với hầu hết người Bolivia thì họ… thụ động và cam chịu với những thất bại của đất nước họ.
Bạn có thể cho rằng ít nhất những người biểu tình Bolivia đang cố gắng để tạo ra những thay đổi thực sự, nhưng họ chỉ là một thiểu số người Bolivia. Và điều đó đặt ra câu hỏi tại sao các cuộc biểu tình vẫn tiếp tục sau khoảng 70 lần phong tỏa quốc gia? Tao thấy là chúng không hiệu quả lắm nếu họ cứ phải tiếp tục chặn đường đi đường lại. Chính phủ tham nhũng không còn nghi ngờ gì nữa, nhưng nó không phải là chính phủ tham nhũng đầu tiên ở LATAM.
Vậy đó là những lý thuyết của tao về lý do tại sao Bolivia tụt hậu so với các nước láng giềng. Tao không thể thấy họ có thể cải thiện và trở nên thịnh vượng như thế nào nếu hầu hết người dân của họ chấp nhận mọi thứ như hiện tại, khi mà tiêu chuẩn và kỳ vọng quá thấp. Bolivia rất đẹp, nhưng nó là một nước đang phát triển với tư duy của một nước đang phát triển. Các nước láng giềng đang làm tốt hơn, bởi vì mặc dù họ không phải là các nước phát triển, nhưng nhiều người dân của họ đã áp dụng tư duy của các nước phát triển.
Tao cũng muốn nghe ý kiến của bạn về lý do tại sao Bolivia kém phát triển hơn các nước láng giềng?