So với những thắng lợi quân sự trong cuộc chiến đấu chống các chiến lược chiến tranh của Mĩ, cuộc tiến công và nổi dậy tết Mậu Thân 1968 có những điểm nổi bật.
Thứ nhất về hoàn cảnh: Mĩ gặp nhiều khó khăn do mâu thuẫn nội bộ trong cuộc chạy đua bầu cử tổng thống Mĩ, giới cầm quyền Mĩ giao động…. Về phía ta, mặc dù giành nhiều thắng lợi quan trọng nhưng chưa đủ để xoay chuyển cục diện chiến tranh.
Thứ hai, xét về hướng tiến công chủ yếu. Hướng tiến công chủ yếu của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 chọn là trung tâm các đô thị lớn ở khắp miền Nam Việt Nam, đặc biệt là Huế, Đà Nắng, Sài Gòn… đây là những nơi tập trung trung tâm đầu não, bộ chỉ huy của địch, tuy nhiên chúng bố phòng có phần sơ hở do địch tập trung lực lượng phần lớn ở miền rừng núi để đối phó với ta. Đây là một trong những yếu tố tạo nên sự bất ngờ trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968. Vì trong các cuộc tấn công trước đó của ta chủ yếu là vùng rừng núi và nông thôn, nơi tập địch tập trung lực lượng đông, hỏa lực mạnh.
Thứ ba, xét về mục tiêu tiến công chủ yếu, thì cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 tấn công các mục tiêu chính bao gồm trung tâm chỉ huy, bộ máy chính quyền địch, từ đó nhằm mục tiêu giành chính quyền, tiêu hao sinh lực địch, giành thắng lợi quân sự quyết định, xoay chuyển cục diện chiến tranh. Trong khi đó, mục tiêu chủ yếu của các chiến dịch quân sự trước đó chủ yếu nhằm vào mục tiêu tiến công là những quân đoàn chủ lực, lực lượng vũ trang của đối phương, mở rộng vùng giải phóng.
Thứ tư, xét về mặt không gian tấn công, trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, ta đồng loạt tấn công quy mô lớn, trên khắp chiến trường miền Nam, đặc biệt ở các đô thị lớn. Trong khi đó, các cuộc tiến công trước tết Mậu Thân chỉ là một vùng, khu vực.
Thứ năm, xét về mặt thời gian tiến công, chọn đúng thời điểm đêm giao thừa – thời điểm đối phương xao nhãng, mất tập trung, điều đó tạo ra một sự bất ngờ, hoảng loạn đối với đối phương. Trong khi đó, các cuộc tiến công trước của ta diễn ra vào mùa khô, thời điểm mà cả hai bên tập trung cảnh giác, sẵn sàng chiến đấu.
Thứ sáu, xét về mặt phương châm, mặc dù vẫn có sự kết hợp giữa tiến công và nổi dậy, nhưng trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, chúng ta tổ chức tiến công vào cả ba vùng chiến lược: rừng núi, nông thôn, đồng bằng. Trước đó thì chúng ta chỉ chủ yếu tấn công vào vùng núi.
Cuối cùng, trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 ta kết hợp chiến tranh giải phóng và tổng khởi nghĩa giành chính quyền, kết hợp đánh bại quân đội Mĩ và chính quyền Việt Nam Cộng Hòa. Trong khi trước đó, các cuộc tiến công chỉ tập trung vào chiến tranh giải phóng.
Với thắng lợi của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 ta đã làm lung lay ý chí xâm lược của quân Mĩ, buộc Mĩ phải tuyên bố “phi Mĩ hóa” chiến tranh xâm lược (tức là thừa nhận sự thất bại của “Chiến tranh cục bộ”) , chấm dứt không điều kiện chiến tranh phá hoại miền Bắc, chấp nhận đến bàn đàm phán ở Pari để bàn về chấm dứt chiến tranh ở Việt Nam, đồng thời mở ra bước ngoặt của cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước.
Nguyễn Thị Thanh Hương
Tổ: Lịch sử