Phươngphápgiải
1. Phảnứngđốtcháy 1este:
a. Este no, đơnchức, mạchhở:
– CTTQ: CnH2nO2, n ≥ 2
– Phảnứngcháy:
CnH2nO2 nCO2 + nH2O⇒ nCO2 = nH2O
b. Este không no, đơnchức, mạchhởcó 1 liênkết C=C:
– CTTQ: CnH2n-2O2, n ≥ 4
– Phảnứngcháy:
CnH2n-2O2 nCO2 + (n-1)H2O
+ nCO2 > nH2O
+ neste = nCO2 – nH2O
c. Este 2 chức, no, mạchhở:
CnH2n-2O4 nCO2 + (n-1)H2O
+ nCO2 > nH2O
+ neste = nCO2 – nH2O
d. Este không no, đơnchức, có k liênkết C=C trongphântử:
– CTTQ: CnH2n-2kO2:
e. Este không no, cótừ 2 liênkết C=C trởlêntrongphântử
CnH2n+2-2kOm + O2 → nCO2 + (n+1-k)H2O
f. Este bấtkì:
– CTTQ: CxHyOz. x, y, z nguyêndương, x ≥ 2, z ≥ 2
– Phảnứngcháy:
– Ápdụngcácđịnhluậtbảotoànkhốilượng, địnhluậtbảotoànnguyêntố… đểgiảibàitoán.
2. Bàitoánđốtcháyhỗnhợpcáceste:
a. Bàitoánđốtcháy 2 esteđồngphân:
– cácesteđồngphân⇒cócùng CTPT, cùng KLPT.
b. Bàitoánđốtcháy 2 estetạothànhtừcùng 1 axit, 2 ancolđồngđẳnghoặccùng 1 ancol, 2 axitđồngđẳng:
– Cácestenàysẽcócùngdạng CTTQ ⇒Đặt CTPT trungbìnhđểviếtphươngtrìnhphảnứng, đưavềbàitoán 1 este.
– sốliênkết pi trongphântử:
c. Bàitoánđốtcháyhỗnhợpnhiềuestecócùng CTTQ:
– Đặt CTPT trungbình
– Ápdụngcácđịnhluậtbảotoànđểgiảibàitoán.
Vídụ minh họa
Vídụ 1: Đốtcháy 6 (g) este Y ta thuđược 4,48 (l) CO2 (đktc) và 3,6 (g) H2O. Tìm CTCT của Y.
Giải
nCO2 = 0,2mol ; nH2O = 0,2 mol
Ta có: nCO2 = nH2O ⇒este Y no, đơnchức, mạchhở
Đặt CTTQ của Y là CnH2nO2
⇒ (14n +32).0,2 = 6n ⇒ n = 2
⇒ CTPT của Y: C2H4O2
⇒ CTCT của Y: HCOOCH3
Vídụ 2: X làmộtesteđơnchức, cótỷkhốihơiđốivới CH4 là 5,5. Nếuđemđun 2,2 gam este X với dung dịchNaOHdưthuđược 2,05 g muối. Xácđịnh CTCT của X.
Giải
MX = 5,5 . 16 = 88 ⇒ X: C4H8O2
Do X làeste no đơnchứcnênnmuối = nX = = 0,025 (mol)
Mmuối = =82 ⇒muối CH3COONa
⇒Côngthứccấutạothugọncủa X là: CH3COOC2H5
Vídụ 3: Đốtcháyhoàntoànhỗnhợp X gồm 2 este no đơnchứckếtiếpnhautrongdãyđồngđẳngthuđược 2,7gam nướcvà V lít CO2 (đkc). Giátrịcủa V là?
Giải
2 este no, đơnchứcđồngđẳngcóCTTQ: CmH2mO2 (chọnhỗnhợplà 1 mol)
Ta thấy: nCO2 = nH2O = = 0,15(mol)V = VCO2 = 0,15.22,4 = 3,36(lit)
Bàitậpvậndụng
Câu 1. Đốtcháyhoàntoàn 7,8 gam este X thuđược 11,44 gam CO2 và 4,68 gam H2O. Côngthứcphântửcủaestelà
A. C4H8O4 B. C4H8O C. C2H4O2 D. C3H6O2
Câu 2. X làmộtestetạotừaxitvàancol no. Đốtcháyhoàntoàn 1 mol X thuđược 3 mol CO2. Hãychobiếtcóbaonhiêuestethoảmãn?
A. 1 B. 2 C. 3 D. 4
Câu 3. Thựchiệnphảnứngestehoágiữaaxitaxeticvới 2 ancol no đơnchứclàđồngđẳngkếtiếpnhauthuđượchỗnhợp 2 este. Đốtcháyhoàntoàn 0,1molhỗnhợp 2 esteđóthuđược 10,08 lít CO2. Hãylựachọncôngthứccấutạocủa 2 ancol ?
A. CH3OH và C2H5OH B. C2H5OH vàCH3CH(OH)CH3
C. C2H5OH và CH3CH2CH2OH D. n-C3H7OH và n-C4H9OH
Câu 4. Đốtcháyhoàntoàn 1,32 gam mộteste X thuđược 1,344 lít CO2 (ở đktc) và 1,08 gam nước. Khiđunnóng m gam X với dung dịchNaOHdưđếnphảnứnghoàntoànthuđược 41m/44 gam muối. Côngthứccấutạocủa X là
A. CH3COO-CH3B. H-COO-CH2C2H5C. CH3COO-C2H5D. C2H5COO-CH3
Câu 5. Khiđốtcháyhoàntoànmộteste no, đơnchứcthìsốmol CO2 sinhrabằngsốmol O2 đãphảnứng. Têngọicủaestelà:
A. n-propyl axetat. B. metylaxetat.
C. etylaxetat. D. metylfomat.