Được chuyển ngữ từ bài viết “How to Read Faster and Retain More” đăng tải trên blog cá nhân của tác giả Mark Manson.
Tôi đọc khá nhiều sách. Và tôi cũng được khá nhiều sinh viên hỏi về bí quyết đọc nhiều hơn, nhanh hơn và sử dụng được nhiều kiến thức đã đọc hơn.
Về lý thuyết tôi là một blogger, nhà văn và chuyên gia marketing qua internet. Nhưng tôi có thể gói gọn tất cả những nghề nghiệp đó trong cụm từ “tổng hợp và chia sẻ thông tin theo những cách độc đáo và hiệu quả”. Vì vậy, một phần lớn của công việc đó là đọc nhiều nội dung thú vị và chia sẻ chúng một cách dễ dàng.
Hầu hết chúng ta không nhận ra rằng, phương pháp đọc chúng ta được dạy khi còn nhỏ khiến chúng ta đọc rất kém khi trưởng thành. Có những chiến thuật khác thực tế và hợp lý hơn mà ta có thể áp dụng để đọc các tư liệu phi viễn tưởng (non-fiction) một cách hiệu quả.
Hồi 19 tuổi, tôi từng hoàn thành thử thách đọc 50 cuốn sách như vậy trong 50 ngày. Đây có lẽ là một trong những trải nghiệm hữu ích nhất đời tôi. Nó giúp tôi học các môn ở trường dễ như ăn kẹo, viết tốt hơn và nhanh nhạy hơn khi tiêu thụ thông tin. Tôi cũng gom góp cho mình một rổ kiến thức mới về cuộc sống và thế giới quanh tôi.
Ai nghe vậy cũng nghĩ tôi phải có ý chí cao lắm, nhưng kỳ thực điều đó chỉ đúng trong khoảng một tuần đầu tiên. Còn sau đó tôi áp dụng một vài chiến lược để biến thử thách thành trải nghiệm hiệu quả và thú vị hơn. Một khi bạn đã làm chủ kỹ năng này, bạn chỉ mất vài giờ để đọc một cuốn sách khoa học cơ bản (trừ khi cuốn sách đó siêu tệ).
Những chiến lược này ai cũng có thể sử dụng, và bạn cũng chỉ mất khoảng 1-2 tuần để rèn luyện. Bạn sẽ phải nỗ lực nhiều hơn trong thời gian đầu, nhưng bạn cũng đừng quá lo lắng. Đây đều là những chiến lược thực tế và logic, chứ không phải khoa học gì cao xa. Nhưng trước khi đi sâu vào vấn đề, bạn hãy tự vấn mình: Chúng ta đọc để làm gì?
Câu trả lời là để truyền tải thông tin. Ngôn ngữ viết có khả năng lấy ý tưởng từ một bộ não và truyền nó vào một bộ não khác, bất kể cách biệt về không gian, thời gian hay mối quan hệ giữa hai người sở hữu chúng.
Thế nhưng khi còn nhỏ, chúng ta đọc để học từ vựng và ngữ pháp. Do đó, phương pháp đọc ta được dạy hồi đó hướng đến mục tiêu này, chứ không hẳn là để truyền tải thông tin. Giờ đây, chúng ta cần định hướng lại cách đọc để tiêu thụ thông tin và ý tưởng sao cho hiệu quả. Từ vựng và ngữ pháp là tiền đề cho việc này, nhưng không phải mục tiêu cuối cùng.
(Lưu ý là bạn chỉ nên áp dụng các chiến lược này cho dạng tài liệu phi viễn tưởng. Còn với tiểu thuyết hay thơ tình, cứ từ từ mà đọc và tận hưởng).