Giới thiệu chung
- Kiểm soát sinh học tăng cường
- Kiểm soát sinh học bảo tồn
- Kiểm soát sinh học cổ điển
Kiểm soát sinh học là gì?
Kiểm soát sinh học, còn có thể được gọi là phòng trừ sinh học hay bảo vệ sinh học, là một phương pháp kiểm soát dịch hại bằng cách sử dụng các sinh vật khác, kẻ thù tự nhiên của chúng, các mầm bệnh, các chất bán hóa học và các hợp chất tự nhiên. Không giống như một số phương pháp kiểm soát khác trong nông nghiệp, kiểm soát sinh học thường có ít hoặc không có tác dụng phụ.
Trong nhiều thập kỷ, người nông dân đã phụ thuộc vào thuốc bảo vệ thực vật hóa học. Tuy nhiên, các vấn đề liên quan đến sử dụng thuốc BVTV hóa học ngày càng gia tăng. Các vấn đề bao gồm tác động lên sức khoẻ con người, làm tăng khả năng kháng thuốc của sâu bệnh và tác động tiêu cực tới môi trường. Do đó, lợi ích của việc sử dụng các phương pháp kiểm soát sinh học ngày càng trở nên rõ ràng hơn.
Đọc thêm tổng quan của chúng tôi về lợi ích của kiểm soát sinh học
Các hình thức kiểm soát sinh học
Có ba hình thức kiểm soát sinh học chính. Đó là kiểm soát sinh học tăng cường, kiểm soát sinh học bảo tồn và kiểm soát sinh học cổ điển.
Trong kiểm soát sinh học tăng cường, người nông dân bổ sung số lượng thiên địch và vi sinh có ích trong một khu vực vào thời điểm thích hợp để chống lại sâu bệnh. Ví dụ, thiên địch (kẻ thù tự nhiên) và vi sinh có ích là động vật ăn thịt, côn trùng ký sinh or vi khuẩn. Thuốc bảo vệ thực vật sinh học có thể được sử dụng trong kiểm soát sinh học tăng cường.
Trong kiểm soát sinh học bảo tồn, các biện pháp canh tác nhằm mục đích tăng sự phong phú và đa dạng của thiên địch đã có trong môi trường. Ví dụ, cải thiện điều kiện môi trường giúp thiên địch và vi sinh có ích phát triển mạnh và thuận lợi.
Kiểm soát sinh học cổ điển, đôi khi được gọi là kiểm soát sinh học nhập khẩu, liên quan đến việc đưa thiên địch của sâu bệnh hoặc vi sinh vật có ích vào môi trường canh tác vốn không có những loài này. Đây thường là một giải pháp lâu dài hơn.
Những chiến lược kiểm soát này có thể có sự tham gia của nhiều người hoặc tổ chức khác nhau tùy thuộc vào loại biện pháp kiểm soát sinh học được sử dụng; ví dụ như người nông dân, nhà khoa học và chính phủ. Bạn có thể xem thêm chi tiết dưới đây.
Kiểm soát sinh học tăng cường
Kiểm soát sinh học tăng cường là kiểm soát sâu bệnh hại cây trồng bằng cách tăng số lượng thiên địch hoặc vi sinh có ích, ví dụ, bằng cách phóng thả lợi khuẩn hoặc thiên địch vào môi trường. Việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật sinh học và các sản phẩm kiểm soát sinh học, hoặc tác nhân phòng trừ sinh học, là một phần của biện pháp kiểm soát sinh học tăng cường.
Thông thường, thiên địch hoặc vi sinh có ích đã có sẵn trong môi trường. Tuy nhiên, quần thể của chúng có thể không đủ lớn, đủ mạnh để kiểm soát sâu bệnh.
Kiểm soát sinh học tăng cường thường có tác dụng ngay lập tức nhưng có thể không kéo dài. Đây là lý do tại sao cần phải phóng thả lặp đi lặp lại một tác nhân kiểm soát.
Có hai cách tiếp cận để phóng thả tác nhân kiểm soát sinh học. Một là tiếp cận kiểu ‘làn sóng lớn’, được gọi là phóng thả tràn ngập. Cách còn lại là cách tiếp cận ‘mưa dầm thấm lâu’, còn được gọi là phóng thả cấy truyền.
- Phóng thả tràn ngập: là biện pháp kiểm soát dịch hại ngắn hạn bằng cách phóng thả một lượng lớn tác nhân kiểm soát sinh học cùng một lúc. Ví dụ như việc thả bọ rùa để kiểm soát côn trùng gây hại. Phương pháp này tương tự như phương pháp sử dụng thuốc bảo vệ thực vật với hiệu quả giảm sâu bệnh hại trong thời gian ngắn. Do vậy, có thể cần phải lặp đi lặp lại nhiều lần.
- Phóng thả cấy truyền (mưa dầm thấm lâu): nhằm mục đích kiểm soát sâu bệnh trong thời gian dài hơn, thường là theo mùa. Nó liên quan đến việc phóng thả một lượng nhỏ tác nhân kiểm soát sinh học. Thông thường, nó được sử dụng khi mật độ dịch hại thấp và thường được sử dụng hơn như một phương pháp phòng ngừa. Tác nhân kiểm soát sinh học được giải phóng có thể sinh sản trong mùa và tiếp tục duy trì số lượng sâu bệnh ở mức thấp. Ví dụ như sử dụng vi khuẩn Bacillus amyloliquefaciens.
Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về kiểm soát sinh học tăng cường, ghé thăm blog mới của chúng tôi ‘Kiểm soát sinh học tăng cường : Sức mạnh của việc tăng cường hệ sinh thái’ đi vào chi tiết. Ta thấy nó nhấn mạnh về những lợi thế và thách thức của phương pháp này.
Để học cách sử dụng và phóng thả các tác nhân kiểm soát sinh học, hãy đọc blog của chúng tôi ‘cách sử dụng biện pháp kiểm soát sinh học hiệu quả‘.
Để tìm các sản phẩm kiểm soát sinh học và thuốc bảo vệ thực vật sinh học mà bạn có thể sử dụng trên cây trồng của mình, hãy truy cập trang chủ của chúng tôi.
Kiểm soát sinh học bảo tồn
Kiểm soát sinh học bảo tồn tìm cách bảo tồn và tăng cường số lượng hoặc hoạt động của thiên địch hiện có trên đồng ruộng. Biện pháp này chủ yếu tập trung vào việc quản lý môi trường. Chúng ta có thể sử dụng phương pháp này bằng cách áp dụng một số biện pháp canh tác và cơ học để cung cấp cho thiên địch:
- Nguồn thức ăn
- Ký chủ thay thế (ký chủ phụ)
- Nơi trú ẩn và môi trường sống an toàn
- Tiểu khí hậu thích hợp
Đây là loại tác nhân phòng trừ sinh học nhằm mục đích giảm thiểu các yếu tố gây cản trở hoặc ảnh hưởng đến thiên địch, chẳng hạn như tránh tác động tiêu cực của thuốc trừ sâu.
Ví dụ như việc thiết lập các dải cây thu hút côn trùng. Phương pháp này là việc trồng các loài thực vật bản địa gần khu vực canh tác để cung cấp phấn hoa và mật hoa quanh năm cho thiên địch, côn trùng ký sinh và côn trùng ăn thịt – những loài thường không tìm thấy trong các hệ thống canh tác độc canh. Dải cây thu hút cũng cung cấp nơi trú ẩn cho những thiên địch này.
- Để tìm hiểu một ví dụ thực tế về dải cây thu hút côn trùng, hãy đọc Tài liệu của SAN về các nguồn tài nguyên thực vật bản địa dành cho thiên địch của sâu hại trên cây cỏ cọ dầu ở Malaysia. Tài liệu này giới thiệu các loài thực vật có thể được trồng bổ sung vào các đồn điền cọ dầu, các loài thiên địch mà chúng thu hút và các loài gây hại mà chúng có thể giúp kiểm soát.
Để đạt được hiệu quả tốt nhất, người nông dân nên kết hợp cả hai hình thức kiểm soát sinh học bảo tồn và kiểm soát sinh học tăng cường. Kiểm soát sinh học tăng cường có thể phóng thả nhiều thiên địch hơn trong môi trường. Đồng thời, biện pháp kiểm soát sinh học bảo tồn có thể bảo vệ thiên địch và nâng cao hiệu quả của việc thả thêm.
Kiểm soát sinh học cổ điển
Kiểm soát sinh học cổ điển là loại kiểm soát sinh học đầu tiên được sử dụng rộng rãi, do đó nó được gọi là “cổ điển”. Phương pháp này bao gồm việc đưa vào một tác nhân kiểm soát sinh học ngoại lai (thiên đich hoặc đôi khi là vi sinh vật có lợi) để kiểm soát sâu bệnh. Phương pháp này thường dựa vào các nhà khoa học nghiên cứu các tác nhân kiểm soát sinh học và dựa vào các chính phủ phê duyệt việc thả các tác nhân kiểm soát sinh học.
Thông thường, phương pháp này được sử dụng để chống lại loài gây hại không có nguồn gốc từ khu vực đó. Chúng tôi gọi nó là một loài xâm lấn. Các loài xâm lấn thường gây ra nhiều vấn đề vì chúng có thể không có thiên địch trong khu vực bị xâm chiếm. Vì lý do này mà tác nhân kiểm soát sinh học được lựa chọn và du nhập sử dụng cũng thường có nguồn gốc từ cùng khu vực với các loài xâm lấn.
Kiểm soát sinh học cổ điển là kết quả của nhiều năm nghiên cứu khoa học. Nó xác định các tác nhân kiểm soát sinh học tiềm năng có thể được nhập khẩu và đảm bảo rằng chúng không gây hại cho các loài bản địa. Môi trường cũng cần phải phù hợp để tác nhân kiểm soát sinh học thiết lập quần thể và phát triển.
Trước khi phóng thả một tác nhân kiểm soát sinh học mới, các chính phủ phải phê duyệt việc sử dụng nó. Thông thường, một khi chính phủ phê duyệt, các nhà khoa học sẽ phóng thả các tác nhân kiểm soát sinh học vào môi trường.
Mục đích của biện pháp kiểm soát sinh học cổ điển là thiết lập một quần thể bền vững nhằm ngăn chặn sâu bệnh gây hại trong nhiều năm.
Kiểm soát sinh học cổ điển đã được sử dụng thành công đối với nhiều loại cỏ dại và côn trùng gây hại. Một ví dụ là việc sử dụng nấm gỉ sắt Maravalia cryptostegiae để quản lý loài cỏ dại rubber-vine xâm lấn Cryptostegia grandiflora ở nước Úc.
Lựa chọn loại biện pháp sinh học phù hợp
Việc áp dụng tất cả các hình thức kiểm soát sinh học như: tăng cường, bảo tồn hoặc cổ điển là một bước quan trọng hướng tới nền nông nghiệp an toàn và bền vững hơn.
Là một nông dân, điều quan trọng của bạn là cả kiểm soát sinh học tăng cường và bảo tồn. Kiểm soát sinh học tăng cường là một cách xử lý sâu bệnh nhanh chóng, hiệu quả. Đồng thời, biện pháp kiểm soát sinh học bảo tồn cung cấp một môi trường thuận lợi bảo vệ cho những thiên địch trên đồng ruộng. Cả hai chiến lược đều có lợi khi tích hợp vào thực tiễn sản xuất của bạn.