1. Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ/ Xác định vấn đề học tập/ khởi động/ Mở đầu
(3 phút)
a) Mục tiêu:
– Giúp học sinh xác định được vấn đề cần học tập.
– Tạo tâm thế hứng thú, sẵn sàng tìm hiểu kiến thức mới.
b) Tổ chức thực hiện:
Tiến trình thực hiện- Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của học sinh
– GV cho HS chơi trò chơi: “Vòng quay may mắn”
– GV giới thiệu trò chơi: HS quay vào ô phần thưởng nào thì sẽ được nhận quà nếu trả lời đúng câu hỏi trắc nghiệm mình đã chọn.
– Mỗi học sinh chọn 1 câu và trả lời câu hỏi, trả lời đúng được 1 phần quà. Sai thì đến lượt bạn khác.
– GV đưa ra 4 câu hỏi trắc nghiệm và “vòng quay may mắn” trên màn hình:
Chon câu trả lời đúng nhất:
Câu 1. Tế bào nào giải phóng enzim tham gia vào quá trình đông máu?
- Hồng cầu.
- Bạch cầu.
- Tiểu cầu.
Câu 2. Người có nhóm máu A không truyền cho người có nhóm máu O, B vì sao ?
- Nhóm nhóm máu A nhiều người có.
- Nhóm máu A gây kết dính
- Nhóm máu A dễ bị mắc bệnh.
Câu 3. Người có nhóm máu B có thể truyền cho người có nhóm máu nào sau đây?
a. Nhóm máu A và AB
b. Nhóm máu B và AB
c. Nhóm máu O và AB.
Câu 4. Người có nhóm máu AB không truyền cho nhóm máu O, A, B vì sao?
a. Nhóm máu AB Gây kết dính hồng cầu
b. Nhóm máu AB gây kết dính huyết tương
c. Nhóm máu AB ít người có.
– Giáo viên nhận xét, đánh giá kết quả chung cuộc chơi.
– GV đưa câu hỏi có vấn đề: Máu được vận chuyển như thế nào trong hệ mạch?
– GV dựa vào câu trả lời học sinh dẫn vào bài:
Vậy hệ tuần hoàn có cấu tạo như thế nào, các em sẽ nghiên cứu trong bài học hôm nay.
– HS nghe GV phổ biến trò chơi.
– Quay vòng quay trước, chọn câu hỏi và chọn đáp án đúng nhất.
– HS trả lời ( Mỗi câu hỏi ít nhất 1 HS)
– HS khác nhận xét bạn trả lời
1c
2b
3b
4a
– HS trả lời.
2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới: (30 phút)
a) Mục tiêu:
– Nêu được các thành phần cấu tạo của hệ tuần hoàn và chức năng của mỗi thành phần đó.
– Nêu được một số bệnh về máu, tim mạch và cách phòng tránh bệnh đó.
– Vận dụng được hiểu biết về máu và tuần hoàn để bảo vệ bản thân và gia đình.
– Tạo mô hình mô phỏng hệ tuần hoàn ở người
* Hoạt động 2.1: Tìm hiểu về hệ tuần hoàn
Tiến trình thực hiện- Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của học sinh
– GV cho HS thảo luận nhóm (5 phút)): Nghiên cứu tranh ảnh, thông tin sgk và video ®Hoàn thành các bài tập trong PHTsố 5
– Nội dung phiếu học tập:
Câu 1: Hoàn thành bảng dưới đây về cấu tạo và chức năng các bộ phận của hệ tuần hoàn?
Cấu tạo gồm
…..
…..
Chức năng
Câu 2: Máu được vận chuyển trong hệ tuần hoàn nhờ những vòng tuần hoàn nào? Mô tả đường đi của các vòng tuần hoàn đó?
– Cho các nhóm trao đổi chéo kết quả.
– GV chiếu đáp án chuẩn.
Câu 1:
1- Tim
2- Mạch máu (hệ mạch)
3- Tim vừa hút vừa đẩy (co bóp) giúp máu lưu thông trong hệ tuần hoàn.
4- Hệ mạch lưu thông máu, trong đó mao mạch là nơi trao đổi chất giữa máu với tế bào cơ thể.
Câu 2:
+ Máu trong vòng tuần hoàn nhỏ được bắt đầu từ tâm thất phải -> qua động mạch phổi -> mao mạch phổi -> tĩnh mạch phổi -> trở về tâm nhĩ trái.
+ Máu trong vòng tuần hoàn lớn được bắt đầu từ tâm thất trái -> động mạch chủ -> tới các mao mạch phần trên cơ thể và các mao mạch phần dưới cơ thể -> qua tĩnh mạch chủ trên và tĩnh mạch chủ dưới -> trở về tâm nhĩ phải.
Các nhóm chấm chéo kết quả.
– GV kết luận về nội dung kiến thức mà các nhóm đã đưa ra.
– Nêu cấu tạo của hệ tuần hoàn và trình bày sự phối hợp các cơ quan thể hiện chức năng của cả hệ tuần hoàn?
– GV chốt kiến thức chuẩn.
II/ Hệ tuần hoàn
– HS thảo luận nhóm quan sát hình 33.5, hình trên máy chiếu, xem vi deo và thông tin SGK trang 139 để hoàn thành PHT.
– Đại diện các nhóm trả lời.
– Các nhóm đổi chéo kết quả.
– Mời nhóm trưởng mỗi nhóm treo kết quả nhóm bạn và đứng cạnh sản phẩm
– Dựa vào đáp án GV đưa ra, chấm chéo kết quả của nhóm bạn.
– HS trả lời
– HS ghi bài:
a. Cấu tạo của hệ tuần hoàn gồm: Tim và hệ mạch.
– Tim hoạt động như một chiếc bơm, vừa hút, vừa đẩy giúp máu lưu thông trong hệ tuần hoàn.
– Hệ mạch gồm động mạch, mao mạch và tĩnh mạch.
+ Động mạch vận chuyển máu từ tim đến mao mạch
+ Mao mạch dẫn máu tới tế bào để trao đổi nước, chất khí, các chất giữa máu và các tế bào
+ Tĩnh mạch dẫn máu từ mao mạch trở về tim
b. Chức năng của hệ tuần hoàn: Hệ tuần hoàn có chức năng vận chuyển các chất dinh dưỡng, chất khí và các chất khác tới các tế bào và mô của cơ thể nhờ sự lưu thông của máu trong vòng tuần hoàn lớn và vòng tuần hoàn nhỏ.
* Hoạt động 2.2: Tìm hiểu một số bệnh về máu và tim mạch
Tiến trình thực hiện- Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của học sinh
– GV cho HS quan sát tranh trên màn hình và yêu cầu HS làm việc theo nhóm để hoàn thành các bảng sau:
Bảng 1:
Tên bệnh
Nguyên nhân
Triệu chứng
Hậu quả
Thiếu máu
Huyết áp cao
Xơ vữa động mạch
Bảng 2:
Các biện pháp phòng bệnh, bảo vệ hệ tuần hoàn và cơ thể
Cơ sở khoa học
– GV đưa ra đáp án chuẩn và chấm điểm cho các nhóm.
– GV chốt kiến thức
III/ Một số bệnh về máu và tim mạch.
– HS làm việc theo nhóm đọc thông tin trong SGK/138, 139, quan sát các hình ảnh trên máy chiếu để thực hiện các yêu cầu mà GV đưa ra.
– Đại diện các nhóm trình bày.
– Các nhóm khác nhận xét, bổ sung.
– HS ghi bài:
– Một số bệnh về máu và hệ tuần hoàn: thiếu máu, huyết áp cao, xơ vữa động mạch…
- Để bảo vệ hệ tuần hoàn cần:
+ Thực hiện chế độ dinh dưỡng hợp lí, hạn chế thức ăn chứa nhiều muối, đường dầu mỡ.
+ Hạn chế sử dụng các chất kích thích
+ Tạo tinh thần thoải mái
+ Tập thể dục thường xuyên, vừa sức
+ Khám sức khỏe định kì
+ Tiêu diệt các tác nhân truyền bệnh qua đường máu
3. Hoạt động 3: Luyện tập, vận dụng, củng cố (9 phút)
a) Mục tiêu: Củng cố nội dụng toàn bộ bài học.
– HS vận dụng kiến thức đã học về cấu tạo và chức năng hệ tuần hoàn ở người để tạo ra sản phẩm STEM: “Mô hình hệ tuần hoàn ở người”
b) Tổ chức thực hiện:
– GV yêu cầu HS vận dụng kiến thức đã học về cấu tạo và chức năng hệ tuần hoàn ở người để tạo ra sản phẩm STEM: “Mô hình tế bào”.
– HS dựa trên kiến thức đã học lên phương án thiết kế mô hình à thực hiện làm mô hình, cụ thể:
+ Phác thảo mô hình hệ tuần hoàn ở người nhóm mình định làm.
+ Tính tỉ lệ các bộ phận hợp lý.
+ Nguyên liệu: Có thể sử dụng đất nặn, bìa cứng, giấy trắng, ống nhựa (tự tô màu các bộ phận), xốp,…
+ Lắp ráp (nặn) thành Mô hình hệ tuần hoàn ở người hoàn chỉnh.
– Các nhóm lên báo cáo ý tưởng, giới thiệu sản phẩm hoàn chỉnh. GV và các bạn HS khác nhận xét, đặt câu hỏi.
– Kết luận: GV nhận xét ý tưởng về sản phẩm các nhóm, nhấn mạnh nội dung bài học bằng hình ảnh hệ tuần hoàn ở người
– HS đọc mục “Em có biết? ” GV đưa ra trên màn hình.
* Hướng dẫn về nhà: (3 phút)
– Ôn tập lại các kiến thức đã học của bài 33.
– Làm bài tập bài 33 trong SGK, SBT.
– Hoàn thiện mô hình hệ tuần hoàn ở người theo nhóm nộp sản phảm vào giờ sau.
– Đọc trước nội dung bài 33 phần IV,V.
– Đọc thông tin SGK + tìm hiểu thêm thông tin trả lời các câu hỏi:
- Có các dạng chảy máu nào?
- Cách sơ cứu các dạng chảy máu?